Shloka 4
अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः
Reconciling Contingency and Human Effort
तस्मादनभिरूपाभिरन्वाम्भिम्मा त्वं समर्च्छ॑सि । अथवा यह भी सम्भव है कि बिना नौकाके अगाध सरोवरमें तैरनेवाले पुरुषको जैसे उसकी गहराईका पता नहीं चलता, उसी तरह आप मुझे अच्छी तरह न जानते हों। इसीलिये आप अनुचित वचनोंद्वारा मुझपर आशक्षेप कर रहे हैं ।। ३ ई ।। कथं हि भीमसेनं मां जानन् कश्नन माधव
tasmād anabhirūpābhir anvābhimāṁ tvaṁ samarcchasi | athavā yad api sambhavaḥ—vinā naukāyā agādha-sarovare tairṇavataḥ puruṣasya yathā tasya gāḍhatāyāḥ parijñā na bhavati, tathā bhavān mām samyag na jānīyāt | tasmād asad-vacanaiḥ mayi āśaṅkṣepaṁ karosi || kathaṁ hi bhīmasenaṁ māṁ jānan kaścana mādhava… ||
ດັ່ງນັ້ນທ່ານຈຶ່ງໂຈມຕີຂ້ອຍດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ບໍ່ສົມກັບການການ. ຫຼືບາງທີກໍເປັນໄປໄດ້ວ່າ: ເຫມືອນຊາຍຜູ້ລອຍນ້ຳໃນທະເລສາບລຶກໂດຍບໍ່ມີເຮືອ ຍ່ອມບໍ່ຮູ້ຄວາມລຶກທີ່ແທ້, ທ່ານກໍອາດບໍ່ຮູ້ຈັກຂ້ອຍໃຫ້ດີ. ເພາະສະນັ້ນທ່ານຈຶ່ງພາກຖ້ອຍຄຳບໍ່ສົມຄວນມາກ່າວກະທົບກະເທືອນຂ້ອຍ. ເພາະຈະມີໃຜເລີຍ ທີ່ຮູ້ຈັກຂ້ອຍ—ພີມະເສນ—ແລ້ວຈະເວົ້າແບບນັ້ນ, ໂອ ມາທະວະ…?
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse stresses restraint and propriety in speech: making insinuations or using unseemly words is unethical, especially when one does not fully know another’s true capacity or character.
Bhīma responds sharply to Mādhava (Kṛṣṇa), saying that the reproachful insinuations arise either from unfit speech or from not truly knowing Bhīma—illustrated by the metaphor of a swimmer who cannot gauge a lake’s depth without a boat.