Shloka 22
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
राजा अच्छी तरह परीक्षा किये बिना किसीको अपना मन्त्री न बनावे; क्योंकि धनकी प्राप्ति और मन्त्रकी रक्षाका भार मन्त्रीपर ही रहता है। जिसके धर्म
rājā samyak parīkṣyaiva kañcid amātyaṃ na niyojayet | dhanalābhasya mantrarākṣaṇasya ca bhāro hy amātye pratiṣṭhitaḥ || dharmārthakāmaviṣayāḥ sarve 'pi yasya karmāṇi sampūrṇāny eva sabhāsadaḥ paścād jānanti sa rājā sarvarājānāṃ variṣṭhaḥ || yaḥ svamantraṃ gopayati tasya niścayena siddhir bhavati || apraśastāni kāryāṇi yo mohād anutiṣṭhati | sa teṣāṃ viparibhraṃśād bhraṃśyate jīvitād api ||
ວິດູຣະແນະນຳວ່າ ກະສັດບໍ່ຄວນແຕ່ງຕັ້ງໃຜເປັນອຳມາດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ທົດສອບກວດກາຢ່າງດີກ່ອນ; ເພາະພາລະກິດໃນການຫາຊັບສິນ ແລະການຮັກສາຄຳປຶກສາລັບຂອງລັດ ຕົກຢູ່ທີ່ອຳມາດເປັນຫຼັກ. ກະສັດຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ ແມ່ນຜູ້ທີ່ສະພາສະດອນຮູ້ເຖິງກິດການໃນທັມມະ, ອັດຖະ, ແລະກາມະ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນສຳເລັດແລ້ວ—ເພາະແຜນການຖືກປິດບັງຢ່າງແນ່ນອນ. ກະສັດຜູ້ຮັກສາຄຳປຶກສາໃຫ້ລັບ ຍ່ອມບັນລຸຄວາມສຳເລັດໂດຍບໍ່ສົງໄສ. ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ກະທຳການອັນຊົ່ວຊ້າ ແລະຖືກຄຳພີຫ້າມ ຜູ້ນັ້ນຈະພິນາດເນື່ອງຈາກຜົນກັບຕາລະປັດ ແລະອາດສູນເສຍແມ່ນກະທັ້ງຊີວິດ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
A ruler must carefully test and appoint ministers, protect confidential counsel, and avoid forbidden or blameworthy actions; secrecy and disciplined policy lead to success, while deluded wrongdoing brings ruin—even death.
In Vidura’s counsel (nīti) during the Udyoga Parva, he instructs the king on prudent governance: selecting trustworthy ministers, keeping plans concealed until fulfilled, and recognizing that improper acts rebound disastrously.