Shloka 9

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

परश्रेदेनमभिविध्येत बाणै- भुशं सुतीक्ष्णैरनलार्कदी प्तै: । स विध्यमानो5प्यतिदह्यमानो विद्यात्‌ कवि: सुकृतं मे दधाति,यदि दूसरा कोई इस मनुष्यको अग्नि और सूर्यके समान दग्ध करनेवाले अत्यन्त तीखे वाग्बाणोंसे बहुत चोट पहुँचावे तो वह विद्वान्‌ पुरुष चोट खाकर अत्यन्त वेदना सहते हुए भी ऐसा समझे कि वह मेरे पुण्योंको पुष्ट कर रहा है

Transliteration

paraśreṇenam abhividhyet bāṇaiḥ bhuśaṃ sutīkṣṇair analārka-dīptaiḥ | sa vidhyamāno 'py atidahyamāno vidyāt kaviḥ sukṛtaṃ me dadhāti ||

Translation

ຖ້າຜູ້ອື່ນຍິງຄົນນີ້ຊໍ້າໆດ້ວຍລູກສອນແຫ່ງຄໍາເວົ້າ ທີ່ແຫຼມຄົມຢ່າງຍິ່ງ ເຜົາໄໝ້ດັ່ງໄຟແລະຕາເວັນ—ນັກປັນຍາຜູ້ເປັນກະວີ ແມ່ນແຕ່ຖືກທະລຸ ແລະເຈັບໄໝ້ຢ່າງແຮງ ກໍຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ: «ເຂົາກໍາລັງເພີ່ມພູນບຸນກຸສົນໃຫ້ຂ້ອຍ».

Word by Word

परःanother person

चेत्if

एनम्him/this man

अभिविध्येतshould pierce/strike

बाणैःwith arrows

भृशम्exceedingly, greatly

सुतीक्ष्णैःvery sharp

अनलfire

अर्कsun

दीप्तैःblazing, burning

सःhe

विध्यमानःbeing struck/pierced

अपिeven, although

अतिदह्यमानःbeing intensely burned

विद्यात्should know/understand

कविःthe wise man

सुकृतम्merit, good deed (store of merit)

मेof me / my

दधातिplaces, bestows, increases

Speaker

हंस उवाच

Characters & Entities

ह

हंस (Haṃsa, the speaker)

क

कवि (kavi, the wise person/poet)

ब

बाण (bāṇa, arrows—metaphor for harsh words)

अ

अनल (anala, fire)

अ

अर्क (arka, sun)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes