Shloka 26
Adhyāya 195 — Arjuna’s Capability and Restraint Regarding Divyāstras
Udyoga Parva
शकटापणवेशाश्र यान॑ युग्यं च सर्वश: । तत्र नागसहस्राणि हयानामयुतानि च । फल्गु सर्व कलत्रं च यत्किज्चित् कृशदुर्बलम्
Vaiśampāyana uvāca: śakaṭāpaṇa-veśāśraya-yānāni yugyaṃ ca sarvaśaḥ | tatra nāga-sahasrāṇi hayānām ayutāni ca | phalgu sarva-kalatraṃ ca yat kiñcit kṛśa-durbalam ||
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໄດ້ຮວບຮວມໄວ້ທຸກຢ່າງ—ລົດເກວຽນ ແລະ ລົດບັນທຸກ, ແຜງຄ້າຕະຫຼາດ ແລະ ສິ່ງຂອງສຳລັບເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມກັບອຸປະກອນ, ພາຫະນະສຳລັບຂີ່ ແລະ ຍານພາຫະນະທີ່ຜູກສັດລາກທຸກຊະນິດ. ທີ່ນັ້ນຍັງມີຊ້າງນັບພັນ ແລະ ມ້ານັບໝື່ນໆ, ພ້ອມທັງຂອງນ້ອຍໆອື່ນໆ, ແມ່ຍິງ ແລະ ຄອບຄົວ, ແລະ ຜູ້ທີ່ຜອມບາງ ອ່ອນແອ ຫຼື ບໍ່ເໝາະຈະອົດທົນຄວາມລຳບາກ—ທຸກຢ່າງທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງພາໄປດ້ວຍ»។ ໃນບົດບາດຂອງເລື່ອງ ມັນຊີ້ໃຫ້ເຫັນພາລະແລະນ້ຳໜັກທາງທຳມະຂອງການລະດົມ—ແມ່ນແຕ່ເພື່ອຄວາມຖືກຕ້ອງ ກໍຍັງພາຜູ້ພຶງພາ ແລະ ຜູ້ອ່ອນແອໄປຮ່ວມ ເຮັດໃຫ້ການເດີນທາງເປັນຄວາມທົນທຸກຮ່ວມກັນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມປາຖະໜາສ່ວນຕົວ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when rulers act under the banner of dharma, large-scale action—especially movement toward war—inevitably involves dependents, resources, and the vulnerable. The verse highlights the ethical gravity of leadership: decisions ripple through entire households and those least able to endure hardship.
The narrator lists the extensive preparations and the mass of people, animals, and goods being assembled for travel: carts, supplies, conveyances, thousands of elephants, tens of thousands of horses, families, and those weak or unfit for strain—indicating a major mobilization and migration accompanying the royal movement.