Mahabharata — Udyoga Parva, Shloka 13
भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा
Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength
अस्त्रवेगानिलोद्धूत: सेनाकक्षेन्धनोत्थित: । पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि प्रधक्ष्यति रणे धृत:
astravegāniloddhūtaḥ senākakṣendhanotthitaḥ | pāṇḍuputrasya sainyāni pradhakṣyati raṇe dhṛtaḥ ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ດໂຣນະຜູ້ຢືນຢັນໃນສະໜາມຮົບ ເປັນດັ່ງໄຟ. ຖືກພັດໂດຍລົມແຫ່ງຄວາມໄວຂອງອາວຸດທີ່ພຸ່ງພານ ເຂົາຈະລຸກໂຊນ; ແລະເມື່ອໄດ້ເຊື້ອໄຟແຫ່ງກອງທັບທີ່ອັດແນ່ນ ເຂົາຈະໄໝ້ລຸກຮຸນແຮງ. ດັ່ງນັ້ນ ເຂົາຈະເຜົາຜານກອງທັບຂອງລູກຫຼານພານດຸໃນສົງຄາມ»។ ບົດນີ້ວາດພາບສົງຄາມເປັນພະລັງທີ່ກິນກວາດ: ເມື່ອເງື່ອນໄຂແຫ່ງຄວາມຮຸນແຮງຖືກຈຸດຂຶ້ນ ມັນຈະແຜ່ລາມຢ່າງວ່ອງໄວ ກິນເອົາແມ່ນແຕ່ຮູບແບບການຈັດກອງທີ່ຄິດວ່າຈະຄ້ຳຈຸນມັນ ແລະຂູ່ຂວັນຈະທຳລາຍຜູ້ທີ່ຕິດຢູ່ພາຍໃນ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that violence, once unleashed and supplied with conditions that sustain it (weapons, formations, resolve), grows like a fire—quickly becoming self-propagating and indiscriminate in its destruction. Ethically, it warns how war’s momentum can overwhelm restraint and consume entire communities.
Bhīṣma is forecasting battlefield outcomes: he describes a key warrior (implied by context to be a formidable commander) as a fire that will be fanned by the ‘wind’ of missiles and fed by the ‘fuel’ of dense armies, thereby burning down the forces of the Pāṇḍavas.