Shloka 39

उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas

Devanagari script

गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा । उपाविशन्‌ पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च,बलरामजीके तीर्थयात्रामें और भीष्मकपुत्र रुक्मीके अपने नगरको चले जानेपर पाण्डवोंने पुनः गुप्त मन्त्रणाके लिये बैठक की

Transliteration

gate rāme tīrthayātrāṃ bhīṣmakasya sute tathā | upāviśan pāṇḍaveyā mantrāya punar eva ca ||

Translation

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຣາມ (ບະລະຣາມ) ໄດ້ອອກເດີນທາງໄປຈາລິກສະຖານສັກສິດ, ແລະ ບຸດຂອງພີສະມະກະ (ຣຸກມີ) ກໍກັບໄປຍັງເມືອງຂອງຕົນ, ບຸດທັງຫຼາຍຂອງປານດຸ ຈຶ່ງນັ່ງລົງອີກຄັ້ງ ເພື່ອປຶກສາລັບ».

Word by Word

• गते: when (he) had gone
• गते: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: क्त (past passive participle), Masculine, Locative, Singular

• रामे: in/with Rama (Balarama)
• रामे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: राम
• Form: Masculine, Locative, Singular

• तीर्थयात्राम्: pilgrimage (journey to sacred fords)
• तीर्थयात्राम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तीर्थयात्रा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• भीष्मकस्य: of Bhishmaka
• भीष्मकस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: भीष्मक
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• सुते: when the son (was gone)
• सुते: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Locative, Singular

• तथा: also/likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• उपाविशन्: sat down
• उपाविशन्: Karta
• Type: Verb
• Root: उप-आस्
• Form: लङ् (imperfect), 3rd, Plural, Parasmaipada

• पाण्डवेयाः: the Pandavas (sons of Pandu)
• पाण्डवेयाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डवेय
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• मन्त्राय: for counsel/consultation
• मन्त्राय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: मन्त्र
• Form: Masculine, Dative, Singular

• पुनः: again
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Rāma (Balarāma)
• Bhīṣmaka
• Bhīṣmaka’s son (Rukmī)
• Pāṇḍavas