धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
शाधीदं राज्यमद्याशु पाण्डवैरभिरक्षितम् । अथवा जिसकी बुद्धि सदा छल-कपटमें ही लगी रहती है उस परम दुर्बुद्धि धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको शीघ्र ही बाँधकर पाण्डवोंद्वारा सुरक्षित इस राज्यका शासन कीजिये ।।
śādhīdaṃ rājyam adyāśu pāṇḍavair abhirakṣitam | athavā yasya buddhis sadā chala-kapaṭeṣu eva lagnaiva tiṣṭhati taṃ paramadurbuddhiṃ dhṛtarāṣṭraputraṃ duryodhanaṃ śīghraṃ baddhvā pāṇḍavaiḥ surakṣite 'smin rāṣṭre śāsanaṃ kuru || prasīda rājaśārdūla vināśo dṛśyate mahān | nṛpaśreṣṭha prasanna bhava—pāṇḍavānāṃ kauravāṇāṃ cāmitatejasāṃ ca rājñāṃ mahān vināśo dṛśyate || iti uktvā dīnacitto viduraḥ tūṣṇīṃ babhūva, viśeṣacintāmagnaḥ san tadā punaḥ punaḥ dīrghāṇi niḥśvāsān mumoca |
ວິດູຣາໄດ້ເຕືອນກະຕຸ້ນພະຣາຊາໃຫ້ລົງມືໃນທັນທີ: ຈົ່ງຮັບເອົາແລະປົກຄອງອານາຈັກນີ້ໃນບັດນີ້ ທີ່ຢູ່ໃຕ້ການຄຸ້ມຄອງຂອງປານດະວະ; ຫຼືຖ້າຈິດໃຈຂອງດຸຣະໂຍທະນະ ບຸດຂອງທຣິຕຣາສະຕຣະ ຍັງຕິດຢູ່ໃນກົນລະຍຸດແລະການຫລອກລວງ, ຈົ່ງຈັບມັດຜູ້ມີປັນຍາອັນມືດບອດນັ້ນໃຫ້ໄວ ແລ້ວປົກຄອງແຜ່ນດິນນີ້ຢ່າງປອດໄພ ໃຕ້ການອຸປະຖຳຂອງປານດະວະ. ແລ້ວທ່ານອ້ອນວອນວ່າ: «ຂໍພະອົງໂປດເມດຕາ ໂອ ເສືອໃນບັນດາກະສັດ; ຄວາມພິນາດອັນໃຫຍ່ກຳລັງປາກົດ. ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງສະຫງົບໃຈ—ຄວາມພິນາດອັນມະຫາສານຂອງປານດະວະ, ກຸຣຸ, ແລະບັນດາກະສັດຜູ້ມີເດຊາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ກຳລັງລອຍຢູ່ຕໍ່ໜ້າຕາ»។ ເວົ້າຈົບແລ້ວ ວິດູຣານິ່ງງຽບ ໃຈໜັກ; ຈົມຢູ່ໃນຄວາມກັງວົນ ທ່ານຫາຍໃຈຍາວໆຊ້ຳໆ.
विदुर उवाच
Vidura teaches that a ruler must act decisively for dharma and public safety: reject deceit-driven policy, restrain an unrighteous instigator if necessary, and prevent collective ruin by choosing reconciliation and just governance.
In the tense pre-war negotiations, Vidura warns Dhritarashtra that catastrophe is imminent. He proposes immediate governance aligned with the Pandavas’ protection, or the restraint of Duryodhana whose mind is fixed on fraud; after foretelling massive destruction, Vidura falls silent in grief and anxiety.