Shloka 12
कुन्ती–कर्णसंवादः
Kuntī–Karṇa Dialogue: Loyalty, Fate, and Constrained Assurance
Devanagari script
उपपन्नो गुणै: सर्वर्ज्येष्ठ: श्रेष्ठेषु बन्धुषु । सूतपुत्रेति मा शब्द: पार्थस्त्वमसि वीर्यवान्,अपने श्रेष्ठ स्वभाववाले बन्धुओंके बीचमें तुम सर्वगुणसम्पन्न ज्येष्ठ भ्राता परम पराक्रमी कुन्तीपुत्र कर्ण हो। तुम्हारे लिये सूतपुत्र शब्दका प्रयोग नहीं होना चाहिये
Translation
«ໃນບັນດາຍາດພີ່ນ້ອງຜູ້ປະເສີດ ເຈົ້າແມ່ນພີ່ໃຫຍ່ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າທຸກປະການ; ເຈົ້າແມ່ນ ກັນນະ ບຸດຂອງ ກຸນຕີ ຜູ້ກ້າຫານມີພະລັງ. ຢ່າໃຫ້ຄຳວ່າ ‘ບຸດຂອງສູຕະ’ ຖືກນຳມາເອີ້ນເຈົ້າເລີຍ»។
Word by Word
उपपन्नःendowed/possessed
उपपन्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootउपपन्न (उप + √पद्/√पद्य, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणैःwith virtues/qualities
गुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
सर्वःall (in every way)
सर्वः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रेष्ठेषुamong the best/noble ones
श्रेष्ठेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
बन्धुषुamong kinsmen/relatives
बन्धुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबन्धु
FormMasculine, Locative, Plural
सूतपुत्रcharioteer’s son
सूतपुत्र:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quoting)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
शब्दःword/term
शब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थःson of Pṛthā (Kuntī)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormNominative, Singular
असिare
असि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent, 2, Singular, Parasmaipada
वीर्यवान्mighty/valorous
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes