Shloka 4
Gaṅgā-tīra Udaka-kriyā and Kuntī’s Disclosure of Karṇa’s Maternity
Strī-parva, Adhyāya 27
वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन! वे युधिष्ठिर आदि सब लोग कल्याणमयी, पुण्यसलिला, अनेक जलकुण्डोंसे सुशोभित, स्वच्छ, विशाल रूपधारिणी तथा तटप्रदेशमें महान् वनवाली गंगाजीके तटपर आकर अपने सारे आभूषण, दुपट्टे तथा पगड़ी आदि उतार डाले और पिताओं, भाइयों, पुत्रों, पौत्रों, स््वजनों तथा आर्य वीरोंके लिये जलांजलि प्रदान की। अत्यन्त दुःखसे रोती हुई कुरुकुलकी सभी स्त्रियोंने भी अपने पिता आदिके साथ-साथ पतियोंके लिये जल अर्पण किये ।। सुहृदां चापि धर्मज्ञा: प्रचक्कु: सलिलक्रिया: । उदके क्रियमाणे तु वीराणां वीरपत्निभि:
vaiśampāyana uvāca | suhṛdāṃ cāpi dharmajñāḥ pracakkuḥ salilakriyāḥ | udake kriyamāṇe tu vīrāṇāṃ vīrapatnībhiḥ ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ! ພວກຢຸທິສຖິຣະ ແລະທຸກຄົນ ໄດ້ມາຮອດຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ—ແມ່ນ້ຳອັນເປັນມົງຄຸນ ມີນ້ຳບຸນອັນບໍລິສຸດ, ປະດັບດ້ວຍສະຫຼອງນ້ຳຫຼາຍແຫ່ງ, ໃສສະອາດ, ກວ້າງໃຫຍ່, ແລະມີປ່າໃຫຍ່ຕາມຕະຫຼອດຝັ່ງ. ເຂົາທັງຫຼາຍໄດ້ຖອດເຄື່ອງປະດັບ, ຜ້າຄຸມ ແລະຜ້າພັນຫົວອອກ, ແລ້ວຖວາຍຊະລາອັນຈະລີໃຫ້ແກ່ບິດາ, ພີ່ນ້ອງ, ລູກ, ຫຼານ, ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະວີຣະຊົນອັນສູງສົ່ງ. ບັນດາແມ່ຍິງແຫ່ງກຸລະກຸຣຸ ກໍຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມໂສກອັນໜັກ ແລະຖວາຍນ້ຳໃຫ້ແກ່ບິດາເປັນຕົ້ນ ພ້ອມທັງສາມີຂອງຕົນ. ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະມິດສະຫາຍຜູ້ຮູ້ທຳມະ ກໍໄດ້ປະກອບພິທີນ້ຳເຊັ່ນກັນ. ແລະໃນຂະນະທີ່ພັນລະຍາຂອງວີຣະຊົນກຳລັງຖວາຍນ້ຳໃຫ້ແກ່ວີຣະຊົນທີ່ລົ້ມຕາຍ, ທັງສະຖານທີ່ນັ້ນກາຍເປັນພາບແຫ່ງການໄວ້ທຸກອັນສົງົບ—ເປັນການປະຕິບັດໜ້າທີ່ ແລະການລະນຶກເຖິງ ທ່າມກາງຄວາມໂສກອັນລົ້ນເຫຼືອ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in extreme grief, dharma is upheld through prescribed rites: the living honor the dead with salilakriyā (water-offerings), expressing responsibility, gratitude, and remembrance rather than abandoning duty in sorrow.
After the war, the well-wishers and the widows of the fallen warriors perform water-rites (udaka/salila offerings) for the heroes—an organized, communal act of mourning and ritual farewell.