Shloka 20
Gāndhārī’s Battlefield Survey: The Fallen and the Onset of Funeral Rites (शल्य-भगीरथ-भीष्म-द्रोणादि-दर्शनम्)
पालयान: पितु: शास्त्रमूर्ध्वरेता महायशा: । एष शान्तनव: शेते माधवाप्रतिमो युधि,माधव! पिताकी आज्ञाका पालन करते हुए महायशस्वी नैछ्लिक ब्रह्मचारी ये शान्तनुनन्दन भीष्म जिनकी युद्धमें कहीं तुलना नहीं है, यहाँ सो रहे हैं
pālayan pituḥ śāstram ūrdhvaretā mahāyaśāḥ | eṣa śāntanavaḥ śete mādhavāpratimo yudhi, mādhava ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ມາດະວະ! ດ້ວຍການຮັກສາຄຳສັ່ງຂອງບິດາ ຜູ້ມີຊື່ສຽງຍິ່ງ ແລະເປັນພຣະຫມະຈາຣີຕະຫຼອດຊີວິດ—ນີ້ແມ່ນພີສະມະ ບຸດແຫ່ງຊານຕະນຸ ຜູ້ບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽມໃນສົງຄາມ—ບັດນີ້ນອນຢູ່ນີ້.” ຖ້ອຍຄຳນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນນ້ຳໜັກທາງຈິດທຳຂອງການນົບນ້ອມຕໍ່ບິດາ ແລະການຂັດເກົ່າຕົນດ້ວຍສັດຈະປະຕິຍານ ແມ່ນແມ່ນວ່ານັກຮົບຜູ້ເປັນຮູບທຳຂອງມັນໄດ້ລົ້ມລົງໃນສະໜາມຮົບແລ້ວ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed as steadfast fidelity to a father’s command and the power of lifelong self-restraint (brahmacarya). It suggests that moral greatness is measured not only by martial prowess but by unwavering commitment to vows and duty.
Vaiśaṃpāyana points out Bhīṣma—Śāntanu’s son—now lying fallen after the war. He recalls Bhīṣma’s defining traits: obedience to his father’s injunction and his famed celibate vow, while also noting his unmatched stature as a warrior.