Shloka 13
Adhyāya 90 — Protection of Livelihoods, Brahmanical Subsistence Norms, and Royal Oversight (राष्ट्रवृत्ति-राष्ट्रगुप्ति-उपदेशः)
आत्मानं सर्वतो रक्षन् राजन् रक्षस्व मेदिनीम् । आत्ममूलमिदं सर्वमाहुर्व विदुषो जना:,राजन! तुम सब ओरसे अपनी रक्षा करते हुए ही इस सारी पृथ्वीकी रक्षा करो; क्योंकि विद्वान् पुरुषोंका कहना है कि इन सबका मूल अपना सुरक्षित शरीर ही है
ātmānaṃ sarvato rakṣan rājan rakṣasva medinīm | ātmamūlam idaṃ sarvam āhur viduṣo janāḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ກະສັດ! ໃນຂະນະທີ່ປົກປ້ອງຕົນເອງຈາກທຸກທິດ ຈົ່ງປົກປ້ອງແຜ່ນດິນນີ້ດ້ວຍ. ເພາະບັນດາຜູ້ຮູ້ກ່າວວ່າ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງມີຮາກຖານຢູ່ທີ່ຕົນເອງທີ່ຖືກຮັກສາໃຫ້ປອດໄພ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s duty to protect the kingdom depends on maintaining his own safety and capacity; the wise hold that effective governance is rooted in the ruler’s preserved life and strength.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma counsels the king (addressed as ‘rājan’) that safeguarding oneself is not selfishness but a prerequisite for protecting the realm and fulfilling royal duty.