Shloka 43
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
सभी वर्णके लोगोंने यहाँ यज्ञोंका अनुष्ठान किया है और उनके द्वारा वे मनोवाञ्छित फलोंसे सम्पन्न हुए हैं। ब्राह्मणोंने ही तीनों वर्णोकी संतानोंकी सृष्टि की है ।। देवानामपि ये देवा यद् ब्रूयुस्ते परं हितम् । तस्माद् वर्ण: सर्वयज्ञा: संसृज्यन्ते न काम्यया,जो देवताओंके भी देवता हैं, वे ब्राह्मण जो कुछ कहें, वही सबके लिये परम हितकारक है; अतः अन्य वर्णोके लोग ब्राह्मणोंके बताये अनुसार ही सब यज्ञोंका अनुष्ठान करें, अपनी इच्छासे न करें
bhīṣma uvāca | sarve varṇā iha yajñān anuṣṭhitavantaḥ, taiś ca te manovāñchitaphalaiḥ sampannāḥ | brāhmaṇair eva trīṇāṃ varṇānāṃ santānānāṃ sṛṣṭiḥ kṛtā || devānām api ye devā yad brūyus te paraṃ hitam | tasmād varṇāḥ sarvayajñāḥ saṃsṛjyante na kāmyayā ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນທີ່ນີ້ ຜູ້ຄົນໃນທຸກວັນນະໄດ້ປະກອບພິທີຍັດ (ຍັດຍະ) ແລະໂດຍພິທີນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ບັນລຸຜົນຕາມທີ່ໃຈປາຖະໜາ. ບຸດຫຼານຂອງວັນນະທັງສາມ ເກີດຂຶ້ນໂດຍພຣາຫມັນ. ພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນ—ດັ່ງກັບເປັນ ‘ເທວະແຫ່ງເທວະ’—ສິ່ງໃດທີ່ພວກເຂົາກ່າວ ນັ້ນແມ່ນປະໂຫຍດສູງສຸດສໍາລັບທຸກຄົນ. ດັ່ງນັ້ນ ວັນນະອື່ນໆ ຄວນປະກອບຍັດທຸກຢ່າງຕາມທີ່ພຣາຫມັນກໍານົດ ບໍ່ໃຫ້ເຮັດຕາມໃຈຕົນເອງລ້ວນໆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual action (yajña) should be guided by dharmic prescription and qualified authority—here represented by Brahmins—rather than by private desire for reward; what is taught as ‘the highest good’ is to be followed for social and moral order.
In Bhishma’s instruction during the Śānti Parva, he explains how sacrifices have been practiced by all orders and emphasizes the normative role of Brahmins in defining and directing sacrificial practice, urging others to perform rites according to that guidance.