Shloka 42
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
क्योंकि श्रद्धा सबसे बड़ा देवता है। वही यज्ञ करने-वालोंको पवित्र करती है। ब्राह्मण साक्षात् यज्ञ करानेके कारण परम देवता माने गये हैं। सभी वर्णोके लोग अपने-अपने कर्मद्वारा एक-दूसरेके यज्ञोंमें सहायक होते हैं ।।
ayajann iha satrais te tais taiḥ kāmaiḥ samāhitāḥ | saṃsṛṣṭā brāhmaṇair eva triṣu varṇeṣu sṛṣṭayaḥ ||
ພີດສະມະອະທິບາຍວ່າ: ໃນໂລກນີ້ ສັດທາ (śraddhā) ແມ່ນເທວະທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ; ມັນຊໍາລະຜູ້ທໍາຍັດຍະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ພຣາຫມະນະຖືກນັບວ່າເປັນເທວະສູງສຸດ ເນື່ອງຈາກເປັນຜູ້ນໍາ ແລະ ປະກອບພິທີຍັດຍະໂດຍກົງ. ຜູ້ຄົນທຸກວັນນະຊ່ວຍເຫຼືອກັນໃນຍັດຍະຕ່າງໆ ຕາມກຳຂອງຕົນ. ໃນໂລກນີ້ ຜູ້ຄົນຈັດສະຕຣະ-ຍັດຍະ (satra-yajña) ໂດຍແຕ່ລະຄົນມຸ່ງໝາຍຕາມຄວາມປາຖະໜາຂອງຕົນ; ແຕ່ການກະທໍາເຫຼົ່ານັ້ນຈະຖືກຕ້ອງແລະສົມບູນໄດ້ ກໍດ້ວຍການຄົບຄົວກັບພຣາຫມະນະ, ເພາະວັນນະທັງຫຼາຍຖືກສ້າງຕັ້ງ ແລະ ຄໍ້າຈຸນໂດຍຫນ້າທີ່ພິທີກຳແລະສັກສິດຂອງພຣາຫມະນະ. ຄໍາສອນຄື: ການກະທໍາທາງສາສະໜາ ແລະ ການຮ່ວມມືທາງສັງຄົມ ພຶງພາການນໍາທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ການຄໍ້າຈຸນກັນແລະກັນລະຫວ່າງວັນນະ, ໂດຍພຣາຫມະນະເປັນຜູ້ກາງພິທີທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual and social dharma function through interdependence: people pursue aims through yajña, but the rites are properly formed and sanctified through Brahmin guidance, and the varṇas support one another’s religious duties.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira, describing how sacrificial activity in society is organized—people undertake satra-yajñas for various goals, yet these are carried out in conjunction with Brahmins, who serve as key ritual agents within the varṇa framework.