Shloka 643
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
ऋषीणां संनिधौ राजन् शृण्वतो: कृष्णभीष्मयो: । प्रजानाथ! इस प्रकार मेरे धर्मज्ञ गुरु द्विजश्रेष्ठ भगवान् व्यासने श्रीकृष्ण और भीष्मके सुनते हुए ऋषि-मुनियोंके समीप धर्मराजको इस धर्मका उपदेश किया था
ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājan śṛṇvatoḥ kṛṣṇabhīṣmayoḥ | prajānātha! iti prakāraṃ me dharmajño guruḥ dvijaśreṣṭho bhagavān vyāsaḥ śrīkṛṣṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca śṛṇvataḥ ṛṣimunīnāṃ samīpe dharmarājaṃ etasya dharmasya upadeśaṃ kṛtavān |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນທ່າມກາງບັນດາລະສີ, ໃນຂະນະທີ່ ກຣິສນະ ແລະ ບີສະມະ ກໍາລັງຟັງຢູ່, ອາຈານຂອງຂ້ອຍຜູ້ຮູ້ທັມມະ—ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາທະວິຊະ, ພຣະວະຍາສະຜູ້ນ່າເຄົາລົບ—ໄດ້ສອນ ທັມມະຣາຊາ ໃນຄໍາສອນນີ້ດັ່ງນັ້ນ. ຄໍາຕັກເຕືອນນັ້ນຖືກກ່າວໃກ້ກັບບັນດານັກເຫັນທີ່ຊຸມນຸມກັນ, ເພື່ອໃຫ້ໜ້າທີ່ຂອງກະສັດມີຮາກຖານຢູ່ໃນພະຍານຂອງອໍານາດທາງວິນຍານ ແລະການຟັງຢ່າງໃສ່ໃຈຂອງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as an authoritative teaching transmitted in a formal setting: Vyāsa, the revered sage, instructs Dharmarāja on righteousness in the presence of other sages, with Kṛṣṇa and Bhīṣma as attentive witnesses—emphasizing that ethical governance is grounded in śāstra-informed counsel and careful listening.
Vaiśampāyana narrates that Vyāsa delivered a discourse on dharma to Yudhiṣṭhira (Dharmarāja). The instruction occurs before an assembly of ṛṣis, while Kṛṣṇa and Bhīṣma listen, highlighting a public, tradition-sanctioned transmission of moral and political guidance in the Śānti Parva context.