Shloka 16
अश्वशिरो-आख्यानम्
Aśvaśiras / Hayaśiras Narrative: Retrieval of the Vedas
सदेवासुरगन्धर्वा: सकिन्नरमहोरगा: । जब वहाँ भगवान् नर और नारायणके नित्यकर्मका समय हुआ, उसी समय नारदजीके मनमें उनके दर्शनके लिये बड़ी उत्कण्ठा हुई। वे सोचने लगे, “अहो! यह उन्हीं भगवान्का स्थान है, जिनके भीतर देवता, असुर, गन्धर्व, किन्नर और महान् नागोंसहित सम्पूर्ण लोक निवास करते हैं ।।
sadevāsuragandharvāḥ sakinnarāmahoragāḥ | yadā tatra bhagavato nara-nārāyaṇayoḥ nityakarmakālaḥ samabhavat tadā nāradasya manasi teṣāṃ darśanāya mahān utkaṇṭhā samajāyata | sa cintayāmāsa—“aho! etad eva teṣāṃ bhagavatāṃ sthānaṃ yatra devāḥ asurāḥ gandharvāḥ kinnarāḥ mahā-uragāś ca samastā lokāś ca antar-niviṣṭāḥ || ekā mūrtir iyaṃ pūrvaṃ jātā bhūyaś caturvidhā | nara-nārāyaṇābhyāṃ ca kṛṣṇena hariṇā tathā ||”
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ພ້ອມດ້ວຍເທວະ, ອະສຸຣະ, ຄັນທັຣວະ, ກິນນະຣະ, ແລະນາກອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ແທ້ຈິງແລ້ວ ທຸກໂລກທຸກພູມລ້ວນສະຖິດຢູ່ໃນພຣະອົງ—ນີ້ແມ່ນສະຖານອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງນັ້ນ. ເມື່ອເຖິງເວລາປະພຶດພິທີປະຈຳວັນຂອງພຣະພະຄະວານ ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ, ໃຈຂອງນາຣະດະຖືກຄວາມປາຖະໜາອັນແຮງກ້າຈັບກຸມ ເພື່ອໄດ້ເຫັນພຣະອົງ. ທ່ານຄິດວ່າ: ‘ໂອ! ນີ້ແມ່ນຖານອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ທຸກສັດທຸກໂລກສະຖິດຢູ່ໃນພຣະອົງ.’ ແຕ່ເດີມມີພຽງຮູບທິບອັນດຽວ; ຕໍ່ມາ ເພື່ອຂະຫຍາຍສາຍສືບຂອງທັມມະ ແລະປະເພນີທີ່ຄ້ຳຈຸນມັນ, ຄວາມເປັນອັນດຽວນັ້ນໄດ້ປາກົດເປັນສີ່ຮູບ—ນະຣະ, ນາຣາຍະນະ, ກຣິສນະ, ແລະ ຫະຣິ. ດ້ວຍບຸນຄຸນທີ່ສັ່ງສົມ ແລະຄວາມຊອບທຳອັນໝັ້ນຄົງ, ທັງສີ່ນີ້ໄດ້ເສີມແຮງການສືບຕໍ່ຂອງທັມມະ; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງທັງສີ່ໄດ້ປະທານພຣະກະລຸນາຢ່າງໃຫຍ່ຕໍ່ທັມມະໃນໂລກນີ້.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is sustained not merely by abstract rules but by exemplary divine and sage-like embodiments. The verse frames Nara, Narayana, Krishna, and Hari as a fourfold manifestation that actively strengthens the continuity of Dharma through disciplined practice and merit, showing that righteous order is preserved by lived, enacted righteousness and divine grace.
At the moment when Nara and Narayana begin their daily obligatory observances, Narada becomes intensely eager to see them. He recognizes their abode as the locus in which all beings and worlds are contained, and he reflects on the doctrine that one divine reality manifested into four forms—Nara, Narayana, Krishna, and Hari—for the expansion and protection of Dharma’s tradition.