Shloka 10
Śuka’s Nirveda: Vyāsa’s Admonition on Dharma, Impermanence, and ‘Imperishable Wealth’ (अक्षय-धन)
वने ग्राम्यसुखाचारो यथा ग्राम्यस्तथैव सः । ग्रामे वनसुखाचारो यथा वनचरस्तथा,वनमें रहकर भी जो ग्रामीण सुखोंका उपभोग करनेमें लगा है, उसको ग्रामीण ही समझना चाहिये तथा गाँवोंमें रहकर भी जो वनवासी मुनियोंके-से बर्तावमें ही सुख मानता है, उसकी गिनती वनवासियोंमें ही करनी चाहिये
vane grāmyasukhācāro yathā grāmyaḥ tathaiva saḥ | grāme vanasukhācāro yathā vanacaraḥ tathā ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໃນປ່າ, ຖ້າການປະພຶດຂອງເຂົາມຸ່ງໄປຫາຄວາມສຸກແບບຊາວບ້ານ, ກໍຄວນນັບເຂົາເປັນ ‘ຄົນບ້ານ’ ຕາມຈິດໃຈ. ແລະແມ່ນແຕ່ຢູ່ໃນບ້ານ, ຖ້າເຂົາພົບຄວາມສຸກໃນວິນັຍຂອງມຸນີຜູ້ຢູ່ປ່າ, ກໍຄວນນັບເຂົາເປັນ ‘ຜູ້ຢູ່ປ່າ’. ຄົນຖືກກຳນົດບໍ່ແມ່ນດ້ວຍສະຖານທີ່, ແຕ່ດ້ວຍວິຖີຊີວິດ ແລະຄຸນຄ່າທີ່ເຂົາເລືອກປູກຝັງ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One’s true identity is determined by conduct and values, not by physical residence. Living in a forest does not make one ascetic if one pursues worldly pleasures; living in a village does not prevent one from being ‘forest-like’ if one practices restraint and sage-like discipline.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira by contrasting outward circumstances (forest or village) with inner orientation (worldly enjoyment or ascetic contentment), emphasizing ethical character over external appearance.