Shloka 42
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
अक्षरक्षरयोरेतदुक्त तव निदर्शनम् । मयेह ज्ञानसम्पन्नं यथाश्रुतिनिदर्शनात्,राजन! वेदमें जैसा वर्णन किया गया है, उसके अनुरूप यह क्षर-अक्षरका विवेक करानेवाला ज्ञान मैंने तुम्हें सुनाया है
akṣarakṣarayor etad uktaṁ tava nidarśanam | mayeha jñānasampannaṁ yathāśruti-nidarśanāt, rājan! vedaṁ me yathā varṇitaṁ, tasya anurūpaṁ idaṁ kṣara-akṣara-viveka-kārakaṁ jñānaṁ mayā tubhyaṁ śrāvitam ||
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ອຸປະມານີ້ກ່ຽວກັບ ອັກສະຣະ (akṣara) ອັນບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ ແລະ ກະສະຣະ (kṣara) ອັນເສື່ອມສະລາຍ ໄດ້ຖືກກ່າວແລ້ວເພື່ອໃຫ້ທ່ານເຂົ້າໃຈ. ໃນທີ່ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖ່າຍທອດຄຳສອນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍປັນຍາແທ້ ອີງຕາມເຄື່ອງຊີ້ນຳຂອງ ສຣຸຕິ (Śruti). ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ຕາມທີ່ວີດະໄດ້ພັນລະນາ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດຸດສະດອນໃຫ້ທ່ານຟັງ ຄວາມຮູ້ທີ່ໃຫ້ການແຍກແຍະລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ປ່ຽນແປງ ແລະ ສິ່ງທີ່ບໍ່ປ່ຽນແປງ».
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes viveka—clear discernment between kṣara (the changing, perishable realm) and akṣara (the unchanging, imperishable principle)—and asserts that this teaching is aligned with Śruti/Vedic testimony, presenting scriptural authority as the basis for right understanding.
Vasiṣṭha addresses a king and concludes or summarizes an instruction: he has provided an illustrative explanation of the imperishable and perishable, claiming it is faithful to Vedic description, and that he has now recited this discriminative knowledge to the listener.