Shloka 19
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
क्षरो भवत्येष यदा तदा गुणवतीमथ । प्रकृतिं त्वभिजानाति निर्गुणत्वं तथा55त्मन:
kṣaro bhavaty eṣa yadā tadā guṇavatīm atha | prakṛtiṁ tv abhijānāti nirguṇatvaṁ tathātmanaḥ ||
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອບຸກຄົນນີ້ກາຍເປັນ ‘ຂະຣະ’ (ເປັນສິ່ງທີ່ເສື່ອມໄດ້)—ນັ່ນແມ່ນ ເມື່ອເຂົາລະລາຍເຂົ້າໃນອາຕະມັນສູງສຸດ—ເຂົາຍ່ອມເຂົ້າໃຈຢ່າງແຈ້ງຊັດວ່າ ປຣະກຣິຕິເປັນຜູ້ມີກຸນ, ແລະເຂົາກໍເຂົ້າໃຈວ່າ ອາຕະມັນຂອງຕົນແທ້ໆແມ່ນເຫນືອກຸນ. ຄຳສອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມແຈ້ງທາງຈິດທຳ: ຄວາມຫຼຸດພົ້ນບໍ່ແມ່ນການປະຕິເສດຄຸນລັກຂອງໂລກ, ແຕ່ແມ່ນການແຍກແຈ້ງວ່າ ກຸນເປັນຂອງປຣະກຣິຕິ ແລະອາຕະມັນພາຍໃນບໍ່ຖືກແຕະຕ້ອງ».
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Right discernment (viveka): prakṛti is inherently guṇa-made (saguṇa), while the true Self is nirguṇa. Liberation is described as merging into the Supreme, where this distinction becomes directly known.
Vasiṣṭha is instructing on liberation and metaphysical discrimination: as the individual’s identity with change falls away and he becomes absorbed in the Supreme, he recognizes the guṇas as belonging to prakṛti and realizes the Self’s qualityless nature.