Shloka 37
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
निस्तर्तव्यान्यथैतानि सर्वाणीति नराधिप । मन्यते<यं हाबुद्धत्वात् तथैव सुकृतान्यपि
vasiṣṭha uvāca |
nistartavyāny athaitāni sarvāṇīti narādhipa |
manyate ’yaṃ hābuddhatvāt tathaiva sukṛtāny api ||
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ເພາະຂາດປັນຍາຢ່າງແທ້ ລາວຈຶ່ງຄິດວ່າ ສະພາບແລະຄູ່ຕົກຕໍ່າງເຫຼົ່ານີ້ທັງຫມົດ ຈຳເປັນຕ້ອງ ‘ຂ້າມພົ້ນ’ ແລະຫລົບໜີ; ແມ່ນແຕ່ກ່ຽວກັບກຳດີຂອງຕົນ ກໍຄິດເຊັ່ນນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍຖືກ ປຣະກຣິຕິ ຂັບເຄື່ອນ, ຄູ່ຕົກຕໍ່າງ—ສຸກ ແລະ ທຸກ ແລະອື່ນໆ—ຈຶ່ງຫມຸນວຽນກັບຄືນມາຕາມແຮງຂອງມັນ; ແຕ່ຕົນບຸກຄົນ ໂດຍອະວິຊາ ກັບຖືວ່າເປັນການຈູ່ໂຈມຕໍ່ ‘ຂ້ອຍ’ ແລະພະຍາຍາມຢ່າງກະວົນກະວາຍເພື່ອຂ້າມພົ້ນ. ເມື່ອຜູກພັນກັບ ປຣະກຣິຕິ ລາວຍັງຈິນຕະນາວ່າ ຈະໄປສູ່ໂລກສະຫວັນເພື່ອເສບສຸກຜົນແຫ່ງກຳທັງປວງ, ແລະວ່າ ຜົນທີ່ປາກົດຂຶ້ນຈາກກຳດີແລະກຳຊົ່ວໃນອະດີດ ຈຳເປັນຕ້ອງຮັບຢູ່ນີ້—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຜູກຕົນເຂົ້າກັບຄວາມທຸກ ໂດຍຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ».
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse critiques ignorance: a person misidentifies recurring pleasure–pain dualities and karmic outcomes as personal attacks and believes they must be forcibly ‘escaped.’ This mistaken self-notion (born of avidyā) sustains anxiety and bondage; wisdom sees these as natural recurrences within prakṛti and as karmic fruition, not as the true Self.
In Śānti Parva’s instruction on liberation-oriented ethics and metaphysics, Vasiṣṭha addresses a king and explains how the embodied person, conjoined with prakṛti, forms wrong beliefs about suffering, merit, and heavenly enjoyment—thereby perpetuating sorrow and continued wandering.