Shloka 22
Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency
Mahābhārata 12.292
जिसका सदाचार एवं सत्कर्म कभी लुप्त नहीं होता, वह ब्राह्मण (अग्निहोत्र न करनेपर भी) अन्निहोत्री ही है। सदाचारका ठीक-ठीक पालन होनेपर अग्निहोत्र न हो सके तो भी अच्छा है; किंतु सदाचारका त्याग करके केवल अग्निहोत्र करना कदापि कल्याणकारी नहीं है।।
agnir ātmā ca mātā ca pitā janayitā tathā | guruś ca naraśārdūla paricaryā yathātatham ||
ປາຣາຊະຣະ ສອນວ່າ ຊີວິດທາງທຳທີ່ແທ້ ຕັ້ງຢູ່ເທິງຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ: ແມ່ນແຕ່ບໍ່ອາດຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະໄດ້ ການຍຶດຫມັ້ນໃນຄວາມດີ ແລະການກະທຳດີ ກໍຮັກສາຈິດວິນຍານແຫ່ງປະຕິຍານໄວ້. ແຕ່ການລະທິ້ງວິໄນທາງຈິດໃຈ ແລ້ວເຮັດແຕ່ພິທີ ບໍ່ເຄີຍນຳມາຄວາມດີ. ທ່ານຍັງເພີ່ມອີກວ່າ ໄຟ (ອັກນິ), ຕົນເອງ, ແມ່, ພໍ່ຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ, ແລະອາຈານ ລ້ວນຄວນໄດ້ຮັບການປະຄອງຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ຕາມຄວາມເໝາະສົມຂອງແຕ່ລະຢ່າງ.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Ethical discipline (sadācāra) is superior to mere ritual performance: if ritual like Agnihotra cannot be done, maintaining right conduct still upholds dharma; but ritual without morality is not spiritually beneficial. One should also render proper service to Agni, oneself (through self-discipline), mother, father, and guru.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Parāśara addresses the listener (honorifically, ‘naraśārdūla’) and lays down a hierarchy of values: conduct and service-based duties are emphasized over external ritualism, framing dharma as lived responsibility toward sacred fire, self, parents, and teacher.