Shloka 273
Śreyas-nirdeśa (Discerning the Superior Good): Nārada–Gālava Saṃvāda
जीवितार्थापनयनै: प्राणिभिर्न स बद्धाते । जो मन, वाणी, क्रिया तथा अन्य कारणोंद्वारा किसी भी प्राणीकी जीविकाका अपहरण करके उसकी हिंसा नहीं करता, उसको दूसरे प्राणी भी वध या बन्धनके कष्टमें नहीं डालते
jīvitārthāpāyanaiḥ prāṇibhir na sa baddhyate | yo manaḥ-vāṇī-kriyā tathā anya-kāraṇaiḥ dvārā kasyāpi prāṇinaḥ jīvikām apahṛtya tasya hiṃsāṃ na karoti, taṃ anye prāṇino'pi vadha-vā bandhana-duḥkhe na pātayanti |
ພີສະມະສອນວ່າ: ຜູ້ໃດບໍ່ຍຶດເອົາຫຼືທຳລາຍເຄື່ອງຫາກິນຂອງສັດມີຊີວິດໃດໆ—ບໍ່ວ່າດ້ວຍໃຈ, ດ້ວຍຄຳເວົ້າ, ດ້ວຍການກະທຳ, ຫຼືດ້ວຍວິທີອື່ນ—ແລະດັ່ງນັ້ນບໍ່ເຮັດຮ້າຍມັນ, ຜູ້ນັ້ນກໍບໍ່ຖືກສັດອື່ນນຳໃຫ້ປະສົບທຸກຂ໌ແຫ່ງການຂ້າ ຫຼືການຈັບຂັງ. ຄຳສອນນີ້ຊີ້ວ່າ “ອະຫິງສາ” ບໍ່ແມ່ນແຕ່ການບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງທາງກາຍ, ແຕ່ຍັງຮວມເຖິງການບໍ່ທຳລາຍຖານຊີວິດ ແລະປັດໃຈຫຼ້ຽງຊີບຂອງຜູ້ອື່ນດ້ວຍ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ahimsa is not limited to avoiding physical injury; it also includes not taking away another being’s livelihood. One who refrains from harming others through mind, speech, action, or any other means is protected from reciprocal harm such as killing or captivity.
In the Shanti Parva’s dharma-instruction, Bhishma continues advising on righteous conduct. Here he emphasizes a practical ethical rule: do not destroy another’s life-support, because such restraint aligns one with dharma and prevents cycles of retaliation and suffering.