Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ

Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel

उत्तर न्यायसम्बद्धं ब्रवीति विधिचोदितम्‌ । कुरुनन्दन! वह कोई बहाना लेकर ही धर्म करता है, कपटसे ही धन कमानेकी रुचि रखता है और यदि कपटसे धन प्राप्त करनेमें सफलता मिल गयी तो वह उसीमें अपनी सारी बुद्धि लगा देता है। भरतनन्दन! फिर तो विद्वानों और सुहृदोंके मना करनेपर भी वह केवल पाप ही करना चाहता है तथा मना करनेवालोंको थधर्मशास्त्रके वाक्योंके द्वारा प्रतिपादित न्याययुक्त उत्तर दे देता है

uttaraṃ nyāya-sambaddhaṃ bravīti vidhi-coditam | kuru-nandana! sa kaścid vyājaṃ kṛtvāiva dharmaṃ karoti, kapaṭenaiva dhana-sampādane ruciṃ dhatte; yadi ca kapaṭena dhanaṃ prāpya siddhiṃ labhate, tadā tasminn eva sarvāṃ buddhiṃ niveśayati | bharata-nandana! tataḥ paṇḍitaiḥ suhṛdbhiś ca nivāryamāṇo 'pi kevalaṃ pāpam eva kartum icchati, nivārayitṝṇāṃ ca dharma-śāstra-vākyaiḥ pratipāditaṃ nyāyopapannaṃ uttaraṃ dadāti |

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມປິຕິຂອງກຸຣຸ, ຄົນປະເພດນັ້ນເວົ້າຄຳທີ່ເຫັນຄືຈະສອດຄ່ອງກັບຄວາມຍຸດຕິທຳ ແລະຍັງອ້າງອີງສິ່ງທີ່ກົດລະບຽບບັນຍັດໄວ້. ລາວເຮັດ “ທຳມະ” ກໍຕໍ່ເມື່ອຫາຂໍ້ອ້າງສັກຢ່າງຂຶ້ນມາກ່ອນ ແລະມັກຫາຊັບດ້ວຍການຫຼອກລວງ. ຖ້າລາວສຳເລັດໃນການໄດ້ຊັບດ້ວຍກົນລະຍຸດ ລາວກໍທຸ່ມປັນຍາທັງໝົດໃສ່ເສັ້ນທາງນັ້ນ. ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ຈາກນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ນັກຮູ້ແລະມິດສະຫາຍຜູ້ຫວັງດີຈະຫ້າມປາມ ລາວກໍປາຖະໜາແຕ່ຈະເຮັດບາບ; ແລະຕໍ່ຜູ້ທີ່ຫ້າມ ລາວຕອບກັບຢ່າງ “ມີເຫດຜົນ” ໂດຍນຳປະໂຫຍກຈາກທຳມະສາດ (dharmaśāstra) ມາປະກອບເປັນຄຳຕອບ.

उत्तरम्answer, reply
उत्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
न्याय-सम्बद्धम्connected with justice/right reasoning
न्याय-सम्बद्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootन्यायसम्बद्ध
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रवीतिspeaks, says
ब्रवीति:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
विधि-चोदितम्enjoined/impelled by rule (injunction)
विधि-चोदितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविधिचोदित
FormNeuter, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
Y
Yudhiṣṭhira (implied by Kuru-nandana/Bharata-nandana)
P
paṇḍitāḥ (learned men)
S
suhṛdaḥ (well-wishing friends)
D
dharmaśāstra (as an authority/textual corpus)