Shloka 41
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
तानि जीवानि वक्रीय का मृतेषु विचारणा । पाँच इन्द्रियोंवाले समस्त प्राणियोंमें सूर्य, चन्द्र, वायु, ब्रह्मा, प्राण, यज्ञ और यमराज-- इन सब देवताओंका निवास है, जो उन्हें जीते-जी बेचकर जीविका चलाते हैं, उन्हें अधर्मकी प्राप्ति होती है। फिर मृत जीवोंका विक्रय करनेवालोंके विषयमें तो कहा ही क्या जाय? ।।
tulādhāra uvāca | tāni jīvāni vakrīyā kā mṛteṣu vicāraṇā | pañcendriyavāle samasta-prāṇiṣu sūrya-candra-vāyu-brahmā-prāṇa-yajña-yamarāja—eteṣāṃ sarvadevatānāṃ nivāsaḥ | ye tān jīvatāṃ vikrīya jīvikāṃ calayanti teṣām adharmaprāptiḥ | punaḥ mṛta-jīvānāṃ vikrayakartṝṇāṃ viṣaye tu kiṃ vaktavyam || ajoḍan-nirvaruṇo meṣaḥ sūryo’śvaḥ pṛthivī virāṭ ||
ທຸລາທາຣາ ກ່າວວ່າ: “ຖ້າການຂາຍສັດທີ່ຍັງມີຊີວິດກໍເປັນຄວາມຜິດທາງທຳມະແລ້ວ ຈະຕ້ອງໄຕ່ຕອງຫຍັງອີກກ່ຽວກັບສັດທີ່ຕາຍ? ໃນສັດທັງປວງທີ່ມີອິນທຣີຍະຫ້າ ມີອຳນາດເທວະດາສະຖິດຢູ່—ພຣະອາທິດ, ພຣະຈັນ, ລົມ, ພຣະພຣະຫມາ, ປຣານ (ລົມຫາຍໃຈຊີວິດ), ຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ) ແລະ ພຣະຍົມ. ຜູ້ໃດຫາລ້ຽງຊີບໂດຍຂາຍສັດມີຊີວິດເຫຼົ່ານັ້ນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບອະທັມ; ແລ້ວຈະກ່າວຫຍັງກັບຜູ້ຄ້າສັດຕາຍອີກ? (ຕໍ່ມາມີບັນຊີສັ້ນໆອັນລຶກລັບ: “ແບ້… ແກະຜູ້… ວະຣຸນ… ພຣະອາທິດເປັນມ້າ… ແຜ່ນດິນເປັນວິຣາດ.”)
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Trading in sentient life for profit is condemned as adharma because five-sensed beings are treated as abodes of divine principles; if selling the living is blameworthy, selling the dead is even more so.
In the Śānti Parva’s ethical instruction, Tulādhāra continues advising on righteous conduct and livelihood, arguing against commerce that harms or commodifies living creatures, grounding the point in a theology of deities dwelling within beings.