Shloka 16
Adhyāya 249 — Mṛtyu-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of Death) / Restraint of Tejas and Ordered Saṃhāra
Devanagari script
यां तरन्ति कृतप्रज्ञा धृतिमन्तो मनीषिण: । तां तीर्ण: सर्वतो मुक्तो विधृतात्मा55त्मविच्छुचि:
Transliteration
yāṃ taranti kṛtaprajñā dhṛtimanto manīṣiṇaḥ | tāṃ tīrṇaḥ sarvato mukto vidhṛtātmātmavicchuciḥ ||
Translation
ວຽສະ ກ່າວວ່າ: «ສະພາບນັ້ນ (ຫຼື ທາງຜ່ານນັ້ນ) ທີ່ນັກປັນຍາ—ຜູ້ທີ່ປັນຍາສົມບູນ ແລະມີຄວາມໝັ້ນຄົງ—ສາມາດຂ້າມໄດ້; ເມື່ອຂ້າມພົ້ນແລ້ວ ຄົນໜຶ່ງຍ່ອມພົ້ນຈາກພັນທະທຸກດ້ານ. ດ້ວຍການຄອບຄຸມຕົນເອງຢ່າງດີ ແລະຖືກຊຳລະໂດຍຄວາມຮູ້ແຫ່ງຕົນ (ອາດມະວິທະຍາ) ເຂົາຍືນຢູ່ໃນຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.»
Word by Word
याम्which (path/way) / whom
याम्:
Karma
TypeNoun
Rootयद् (स्त्री. सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
तरन्तिcross (over)
तरन्ति:
TypeVerb
Rootतॄ (तरति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
कृतप्रज्ञाःof accomplished/steady wisdom
कृतप्रज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतप्रज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
धृतिमन्तःendowed with fortitude
धृतिमन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootधृतिमत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
मनीषिणःsages/wise men
मनीषिणः:
Karta
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
ताम्that (same) (path/way)
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (स्त्री. सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
तीर्णःhaving crossed
तीर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootतॄ (क्त-प्रत्यय: तीर्ण)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वतःfrom all sides / in every way
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
मुक्तःfreed/liberated
मुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुच् (क्त-प्रत्यय: मुक्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
विधृतात्माone whose self is well-controlled/steadied
विधृतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootविधृतात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
आत्मवित्knower of the Self
आत्मवित्:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मविद् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes