Adhyāya 240: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman — The Inner Hierarchy and Restraint (इन्द्रिय-मनस्-बुद्धि-आत्म-क्रमः)
योगदोषान् समुच्छिद्य पठच यान् कवयो विदु:
vyāsa uvāca | yogadoṣān samucchidya paṭhaca yān kavayo viduḥ | sattvasaṃsevanād dhīro nidrām ucchettum arhati |
ພຣະວະຍາສະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຕັດຂາດໂທດທີ່ຂັດຂວາງຍະໂຍກະຢ່າງສິ້ນເຊີງ—ດັ່ງທີ່ນັກປັນຍາໄດ້ຊີ້ໄວ້—ຜູ້ມັ່ນຄົງຈະຄວນແກ່ການຂັບໄລ່ຄວາມງ່ວງນອນ ໂດຍການບໍາລຸງສັດຕະວະ (ຄວາມບໍລິສຸດແລະຄວາມແຈ້ງໃສ). ແກ່ນຄໍາສອນແມ່ນການຊໍາລະຕົນ: ຜູ້ຝຶກຕ້ອງຖອນຮາກສັດຕູໃນໃຈ ເຊັ່ນ ກາມ, ໂກດ, ໂລບ, ຄວາມຢ້ານ, ແລະແນວໂນ້ມໄປຫາການນອນງ່ວງ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມແຈ້ງແລະການຕື່ນຮູ້ຢ່າງມີວິໄນ ຄ້ຳຈຸນຊີວິດຍະໂຍກະ.»
व्यास उवाच
Yoga requires removing inner obstacles at their root. By cultivating sattva—purity and clarity—a disciplined person becomes capable of overcoming drowsiness and sustaining wakeful, ethical self-mastery.
In the instructional discourse of the Śānti Parva, Vyāsa gives practical guidance for spiritual discipline, pointing to recognized impediments to yoga and prescribing sattva-cultivation as a means to dispel sleep and maintain steady practice.