Shloka 653
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
अतीतानागतं हित्वा प्रत्युत्पन्नेन वर्तय । तुम शोकका अवसर आनेपर शोक न करो और हर्षके समय हर्षित मत होओ। भूत और भविष्यकी चिन्ता छोड़कर वर्तमान कालमें जो वस्तु उपलब्ध हो, उसीसे जीवन-निर्वाह करो
atītānāgataṃ hitvā pratyutpannena vartaya |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງປ່ອຍວາງອະດີດ ແລະອະນາຄົດ ແລ້ວດຳເນີນຊີວິດດ້ວຍສິ່ງທີ່ມີຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ. ເມື່ອໂອກາດແຫ່ງຄວາມໂສກມາຮອດ ຢ່າຈົ່ມໃນໂສກ; ເມື່ອເວລາແຫ່ງຄວາມຍິນດີມາຮອດ ຢ່າເມົາມົນໃນຍິນດີ. ຈົ່ງລະຄວາມຄິດກັງວົນເຖິງອະດີດແລະອະນາຄົດ ແລ້ວຫາລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍສິ່ງທີ່ໄດ້ມາໃນປັດຈຸບັນ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Abandon fixation on past and future and live by what is presently available; cultivate emotional balance so that grief and joy do not destabilize dharmic living.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the royal listener(s) on righteous conduct and inner discipline after the war; this verse is a concise maxim urging present-centered, steady living as part of dharma.