Shloka 45
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
रश्मीस्तेषां स मनसा यदा सम्यड्नियच्छति । तदा प्रकाशते<स्यात्मा घटे दीपो ज्वलन्निव
raśmīs teṣāṃ sa manasā yadā samyaṅ niyacchati | tadā prakāśate 'syātmā ghaṭe dīpo jvalann iva ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອບຸກຄົນໃຊ້ຈິດຄວບຄຸມ “ລຳແສງ” ຂອງອິນທຣີຍໃຫ້ຢູ່ໃນລະບຽບຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລ້ວ ອາດຕະມັນພາຍໃນຂອງລາວຈະສ່ອງສະຫວ່າງຂຶ້ນ—ເຫມືອນຕະກຽງທີ່ລຸກໄຫມ້ຢູ່ໃນໝໍ້. ຄຳສອນນີ້ເນັ້ນວິໄນພາຍໃນ: ການຄອບຄອງທາງຈິດທຳເລີ່ມຈາກການຄຸ້ມຄອງອິນທຣີຍດ້ວຍຈິດທີ່ນຳທາງດີ, ແລະຈາກການຢັບຢັ້ງນັ້ນ ກໍເກີດຄວາມສະຫວ່າງແຈ້ງໃນຕົນ ບໍ່ແມ່ນການໂຊວ໌ພາຍນອກ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Proper restraint of the senses through the mind leads to the manifestation of the inner Self; inner clarity arises from disciplined control, not from external action alone.
In Bhishma’s instruction on dharma and inner discipline, he uses a simile: when the mind firmly governs the senses, the Self becomes evident within—like a lamp burning inside a pot—signifying steady, inward illumination.