Shloka 26
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
ग्राम या नगरमें रहकर जो स्त्री-पुत्र आदिमें आसक्ति बढ़ायी जाती है, यह मृत्युका मुख ही है और जो वनका आश्रय लेता है, यह इन्द्रियरूपी गौओंको बाँधनेके लिये गोशालाके समान है, यह श्रुतिका कथन है ।।
nibandhanī rajjur eṣā yā grāme vasato ratiḥ | chittvaitāṃ sukṛto yānti naināṃ chindanti duṣkṛtaḥ ||
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມຍຶດຕິດທີ່ເກີດຂຶ້ນແກ່ຜູ້ຢູ່ໃນບ້ານ—ຫຼົງໃນຂອງໃນເຮືອນ ເຊັ່ນ ເມຍ, ລູກ ແລະອື່ນໆ—ນັ້ນແມ່ນເຊືອກຜູກມັດ. ຜູ້ມີຄຸນທຳຕັດເຊືອກນີ້ແລ້ວພົ້ນໄປ; ຜູ້ຊົ່ວບໍ່ຕັດ. ດັ່ງນັ້ນ ການຢູ່ໃນຖິ່ນຖານໂລກີຍ ຍິ່ງເຮັດໃຫ້ພັນທະທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຕາຍແນ່ນຫນາ; ແຕ່ການອາໄສປ່າ ຕາມປະເພນີ (śruti) ກ່າວວ່າ ເປັນບ່ອນຄວບຄຸມ ດັ່ງຄອກງົວທີ່ຜູກ ‘ງົວ’ ແຫ່ງອິນທຣີຍໃຫ້ຢູ່ໃນລະບຽບ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Worldly attachment formed in settled life functions like a rope that binds the soul. Only those committed to virtue and discipline can ‘cut’ this bond through detachment and self-restraint; those given to wrongdoing remain bound.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira on the dangers of household attachment and the value of restraint (often symbolized by forest-dwelling), framing attachment as a tangible bond that must be severed for spiritual freedom.