Shloka 70
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
“जिसके पार न उतर सके, उस नदीको तैरनेका साहस न करे। जिसको शत्रु पुनः बलपूर्वक वापस ले सके ऐसे धनका अपहरण ही न करे। ऐसे वृक्ष या शत्रुको खोदने या नष्ट करनेकी चेष्टा न करे जिसकी जड़को उखाड़ फेंकना सम्भव न हो सके तथा उस वीरपर आघात न करे, जिसका मस्तक काटकर धरतीपर गिरा न सके ।। इतीदमुक्त वृजिनाभिसंहितं न चैतदेवं पुरुष: समाचरेत् । परप्रयुक्ते न कथं विभावये- दतो मयोक्तं भवतो हितार्थिना,“यह जो मैंने शत्रुके प्रति पापपूर्ण बर्तावका उपदेश किया है, इसे समर्थ पुरुष सम्पत्तिके समय कदापि आचरणमें न लावे। परंतु जब शत्रु ऐसे ही बर्तावोंद्वारा अपने ऊपर संकट उपस्थित कर दे, तब उसके प्रतीकारके लिये वह इन्हीं उपायोंको काममें लानेका विचार क्यों न करे, इसीलिये तुम्हारे हितकी इच्छासे मैंने यह सब कुछ बताया है”
yasya pāraṁ na tarituṁ śakyaṁ tāṁ nadīṁ tarituṁ sāhasaṁ na kuryāt | yaṁ śatruḥ punar balāt pratyānayituṁ śaknoti tādṛśasya dhanasya apaharaṇaṁ na kuryāt | yasya mūlaṁ samūlam uddhartum aśakyaṁ tādṛśaṁ vṛkṣaṁ (vā śatruṁ) khanitvā nāśayituṁ ceṣṭāṁ na kuryāt | yaṁ vīraṁ śiraś chettvā bhūmau pātayituṁ na śaknoti tasmin na prahāraṁ kuryāt || iti idam uktaṁ vṛjinābhi-saṁhitaṁ na ca etad evaṁ puruṣaḥ samācaret | para-prayukte na kathaṁ vibhāvayet—tato mayoktaṁ bhavato hitārthinā ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຢ່າກ້າລອຍຂ້າມແມ່ນ້ໍາທີ່ບໍ່ອາດເຖິງຝັ່ງອື່ນໄດ້. ຢ່າຍຶດເອົາຊັບສິນທີ່ສັດຕູສາມາດແຍ່ງຄືນໄດ້ດ້ວຍກໍາລັງ. ຢ່າພະຍາຍາມຂຸດຖອນ ຫຼືທໍາລາຍຕົ້ນໄມ້—ຫຼືສັດຕູ—ທີ່ບໍ່ອາດຖອນຮາກອອກໄດ້; ແລະຢ່າຟັນວີລະບຸລຸດທີ່ບໍ່ອາດຕັດຫົວແລ້ວໂຍນໃຫ້ຕົກລົງສູ່ດິນໄດ້. ຄໍາສອນນີ້ ແມ່ນແມ່ນກ່າວເຖິງການປະພຶດບາບຕໍ່ສັດຕູ ແຕ່ບຸລຸດຜູ້ມີຄວາມສາມາດໃນຍາມຮຸ່ງເຮືອງບໍ່ຄວນນໍາໄປປະພຶດເລີຍ. ແຕ່ຖ້າສັດຕູໃຊ້ວິທີເຫຼົ່ານັ້ນເອງນໍາອັນຕະລາຍມາໃສ່ເຈົ້າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ຄວນພິຈາລະນານໍາວິທີດຽວກັນນັ້ນມາໃຊ້ເປັນການຕອບໂຕ້? ເພາະປາດຖະໜາປະໂຫຍດແກ່ເຈົ້າ ຂ້ອຍຈຶ່ງໄດ້ກ່າວທັງໝົດນີ້.»
भीष्म उवाच