Shloka 29
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
नविश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् विश्वासाद् भयमुत्पन्नमपि मूलं निकृन्तति । काम॑ विश्वासयेदन्यान् परेषां च न विश्वसेत्,जो विश्वासपात्र न हो, उसपर विश्वास न करे। जो विश्वासका पात्र हो, उसपर भी अधिक विश्वास न करे; क्योंकि विश्वाससे उत्पन्न होनेवाला भय विश्वास करनेवालेका मूलोच्छेद कर डालता है। अपने प्रति दूसरोंका विश्वास भले ही उत्पन्न कर ले; किंतु स्वयं दूसरोंका विश्वास न करे
na viśvased aviśvaste viśvaste nātiviśvaset | viśvāsād bhayam utpannam api mūlaṃ nikṛntati || kāmaṃ viśvāsayed anyān pareṣāṃ ca na viśvaset |
ພຣະພຣະຫມະດັດຕະກ່າວວ່າ: «ຢ່າໄວ້ໃຈຜູ້ທີ່ບໍ່ຄວນໄວ້ໃຈ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຄວນໄວ້ໃຈ ກໍຢ່າໄວ້ໃຈເກີນໄປ. ເພາະຄວາມຢ້ານທີ່ເກີດຈາກການໄວ້ໃຈຜິດ ອາດຕັດຄົນໜຶ່ງລົງໄດ້ຈົນເຖິງຮາກ. ຜູ້ໃດປາດຖະໜາ ຈະເຮັດໃຫ້ຄົນອື່ນໄວ້ໃຈຕົນ ກໍເຮັດໄດ້; ແຕ່ຕົນເອງຢ່າປ່ອຍວິຈາລະນະ ໂດຍໄວ້ໃຈຄົນອື່ນຢ່າງຕາບອດ».
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
Exercise discernment in trust: avoid trusting the untrustworthy, and even with the trustworthy do not become careless. Over-trust can create vulnerability, leading to fear and ruin; maintain prudent vigilance while still being able to win others’ confidence.
In the Śānti Parva’s instruction on conduct (nīti/dharma), Brahmadatta delivers a maxim on social and political prudence, warning that misplaced or excessive trust can become the cause of one’s downfall.