Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

आपद्धर्मे कोशबलन्यायः | Treasury, Force, and Crisis-Ethics for the King

'राजन्‌! जहाँ वह रमणीय बदरीका वृक्ष है, जहाँ वैहायस- कुण्ड है तथा जहाँ अश्वशिरा (हयग्रीव) सनातन वेदोंका पाठ करते हैं (वहीं नरनारायणाश्रम है) ।। तस्मिन्‌ सरसि कृत्वाहं विधिवत्‌ तर्पणं पुरा । पितृणां देवतानां च ततो55श्रममियां तदा

bhīṣma uvāca | rājan! yatra sā ramaṇīyā badarīkā vṛkṣaḥ, yatra vaihāyasa-kuṇḍaḥ, tathā yatra aśvaśirā (hayagrīvaḥ) sanātanān vedān pāṭhayati (tad eva naranārāyaṇāśramaḥ) || tasmin sarasi kṛtvāhaṃ vidhivat tarpaṇaṃ purā pitṝṇāṃ devatānāṃ ca tato ’śramam iyāṃ tadā ||

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ອາສຣົມຂອງ ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ບ່ອນທີ່ຕົ້ນ Badarī ອັນງາມງອນຕັ້ງຢູ່, ບ່ອນທີ່ມີສະຣະນໍ້າແຫ່ງຟ້າຊື່ Vaihāyasa-kuṇḍa, ແລະບ່ອນທີ່ Aśvaśiras (Hayagrīva) ສະດຸດີວິດາອັນອະມະຕະຕະການ. ໃນສະຣະນໍ້ານັ້ນ ໃນການກ່ອນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກະທໍາພິທີຕາມຄວາມຖືກຕ້ອງ ຄືການຖວາຍນໍ້າ (tarpana) ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດ (pitṛ) ແລະເທວະດາທັງຫມົດພໍໃຈ; ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄປຕໍ່ຫາອາສຣົມ.”

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, locative, singular
सरसिin the lake
सरसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसरस्
Formneuter, locative, singular
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive), active, non-finite
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, nominative, singular
विधिवत्according to rule, duly
विधिवत्:
TypeIndeclinable
Rootविधिवत्
तर्पणम्the offering/oblation (tarpana)
तर्पणम्:
Karma
TypeNoun
Rootतर्पण
Formneuter, accusative, singular
पुराformerly, once
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
पितृणाम्of/for the ancestors
पितृणाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
Formmasculine, genitive, plural
देवतानाम्of/for the deities
देवतानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेवता
Formfeminine, genitive, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
आश्रमम्the hermitage
आश्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रम
Formmasculine, accusative, singular
इयाम्I went
इयाम्:
TypeVerb
Rootया
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, 1st, singular
तदाat that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājan (the king, i.e., Yudhiṣṭhira as addressee)
B
Badarīkā tree
V
Vaihāyasa-kuṇḍa (sacred lake)
A
Aśvaśirā / Hayagrīva
V
Vedas
P
Pitṛs (ancestors)
D
Devatās (gods)
N
Nara-Nārāyaṇa-āśrama (hermitage)