Shloka 48
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
पितामहान्महादेवो जागर्ति भगवान् शिव: । विश्वेदेवा: शिवाच्चापि विश्वेभ्यश्व॒ तथर्षय:
pitāmahān mahādevo jāgarti bhagavān śivaḥ | viśvedevāḥ śivāc cāpi viśvebhyaś ca tatharṣayaḥ |
ວາສຸຫະໂຣມາ ກ່າວວ່າ: «ຈາກປິຕາມະຫາ (ພຣະພຣະຫມາ) ພຣະເຈົ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ພຣະສິວະ (Śiva)—ຍັງຄົງຕື່ນຕົວເຝົ້າລະວັງ. ຈາກສິວະ ເກີດວິສະເວເທວະ (Viśvedevas); ຈາກວິສະເວເທວະ ເກີດພວກຣິສິ (Ṛṣis). ໂດຍສາຍສືບທອດອັນສັກສິດນີ້ ອຳນາດແຫ່ງການລົງໂທດແລະການປົກປ້ອງ ຖືກຮັບໄວ້ແລະແບກບໍລິຫານ ເພື່ອຄຸ້ມຄອງໂລກ. ຈົ່ງເຂົ້າໃຈໃຫ້ແຈ້ງ: ອຳນາດໃນການຫ້າມປາມຄວາມຊົ່ວ ແລະປົກປ້ອງສັດທັງຫຼາຍ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງຕາມໃຈ—ແຕ່ເປັນພາລະທີ່ທິບມອບໝາຍ ເພື່ອ loka-rakṣā (ການປົກປ້ອງໂລກ)».
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
The verse frames political-ethical power—especially the authority to punish and protect—as a sacred trust transmitted through a divine lineage. True governance is vigilant, restrained, and aimed at loka-rakṣā (protecting the world), not personal gain.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and rule, Vasuharoma explains a hierarchy of beings beginning with Brahmā and Śiva, describing how responsibility for maintaining order and safeguarding beings is passed down through divine and sage lineages.