Shloka 39
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
क्षुपस्तु मनवे प्रादादादित्यतनयाय च । पुत्रेभ्य: श्राद्धदेवस्तु सूक्ष्मधर्मार्थकारणात्,भृगुने वह धर्मसमाहित दण्ड ऋषियोंको दिया। ऋषियोंने लोकपालोंको, लोकपालोंने क्षुपको, क्षुपने सूर्यपुत्र मनु (श्राद्धदेव) को और श्राद्धदेवने सूक्ष्म धर्म तथा अर्थकी रक्षाके लिये उसे अपने पुत्रोंको सौंप दिया
kṣupas tu manave prādād ādityatanayāya ca | putrebhyaḥ śrāddhadevas tu sūkṣma-dharmārtha-kāraṇāt ||
ວາສຸຫາໂຣມາ ກ່າວວ່າ: “ກະສຸປະ (Kṣupa) ໄດ້ມອບມັນໃຫ້ແກ່ ມະນຸ (Manu) ບຸດແຫ່ງພຣະອາທິດ. ມະນຸ—ຜູ້ມີນາມວ່າ ສຣາດທະເທວະ (Śrāddhadeva)—ໄດ້ຝາກມັນໃຫ້ແກ່ບຸດທັງຫຼາຍຂອງຕົນ ເພື່ອການປົກປ້ອງທຳມະ ແລະ ອັດຖະ (artha) ຢ່າງລະອຽດ.” ຂໍ້ນີ້ເນັ້ນວ່າ ເຄື່ອງມືແຫ່ງອຳນາດ ຫຼື ບັນຍັດອັນມີສິດ ຄວນຖືກສົ່ງຕໍ່ຢ່າງຈົ່ງໃຈຜ່ານສາຍສືບທອດທີ່ຊອບທຳ ເພື່ອຮັກສາລະບຽບສັງຄົມ ຄວາມຍຸດຕິທຳ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ດ້ວຍປັນຍາ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍແຮງລ້ວນໆ.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
That instruments of governance and moral regulation must be transmitted through rightful lineage and applied with subtle discernment to protect both dharma (justice/moral order) and artha (welfare/polity).
Vasu-haroma recounts a chain of custody: Kṣupa gives the entrusted authority to Vaivasvata Manu (Śrāddhadeva), and Manu then assigns it to his sons to ensure the careful maintenance of dharma and artha.