Shloka 36
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
महादेवस्ततस्तस्मिन् वृत्ते यज्ञे यथाविधि । दण्डं धर्मस्य गोप्तारं विष्णवे सत्कृतं ददौ
mahādevastatastasmīn vṛtte yajñe yathāvidhi | daṇḍaṃ dharmasya goptāraṃ viṣṇave satkṛtaṃ dadau ||
ວາສຸຫາໂຣມາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພິທີຍັດນະນັ້ນສຳເລັດສົມບູນຕາມພິທີການຢ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ ມະຫາເທວະໄດ້ຖວາຍການສັກກາລະແກ່ພຣະວິສນຸ—ຜູ້ພິທັກຮັກສາທຳມະ—ແລະມອບ ‘ດັນຑະ’ ໄມ້ແຫ່ງການລົງໂທດ ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການປົກຄອງອັນຊອບທຳ. ການມອບນີ້ຊີ້ວ່າ ອຳນາດໃນການຫ້າມປາມຄວາມຊົ່ວຄວນໃຊ້ເພື່ອຮັບໃຊ້ທຳມະ ແລະຝາກໄວ້ແກ່ຜູ້ຄວນຄ່າ.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate power to punish (daṇḍa) is not mere force; it is a sacred trust meant to protect Dharma. It should be exercised by a worthy guardian with reverence for moral order, not for personal gain.
After a sacrifice is properly completed, Mahādeva honors Viṣṇu and formally hands over the daṇḍa—the symbol of punitive authority and governance—affirming Viṣṇu’s role as protector of Dharma.