Shloka 423
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
पतिव्रतानां लोकांक्ष व्रजन्तं सो5न्वपश्यत । तत्पश्चात् देवलने देखा कि विप्रवर जैगीषव्य मुनि अपने तेजसे ऊपर-ऊपरके तीन लोकोंको लाँघकर पतिव्रताओंके लोकमें जा रहे हैं
patīvratānāṁ lokān ca vrajantaṁ so 'nvapaśyata | tatpaścāt devalane dadarśa ki vipravaraḥ jaigīṣavyo muniḥ svatejasā uparyupari trīn lokān laṅghayitvā patīvratānāṁ loke gacchati ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ທ່ານໄດ້ເຫັນລາວກຳລັງເດີນທາງໄປສູ່ໂລກຂອງພັນລະຍາຜູ້ສັດຊື່ຕໍ່ສາມີ. ຈາກນັ້ນ ໃນສະຖານອັນສັກສິດແຫ່ງເທວະດາ ເດວະລະໄດ້ເຫັນ ພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດ—ມຸນິ ໄຈກີສະວະຍະ—ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຮັດສະມີຕະປະຂອງຕົນ ຂ້າມພົ້ນໂລກທັງສາມ ແລະມຸ່ງໄປສູ່ໂລກທີ່ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບພັນລະຍາຜູ້ຮັກສາວຣະຕະ. ຕອນນີ້ເນັ້ນຄຸນຄ່າທາງຈິດທຳຂອງຄວາມສັດຊື່ໃນຊີວິດຄູ່ ແລະຊີ້ວ່າ ອຳນາດຕະປະເມື່ອສອດຄ່ອງກັບທຳ ຍ່ອມແຜ່ໄປໄດ້ຢ່າງອັດສະຈັນ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights two complementary ideals: (1) the exalted spiritual status accorded to patīvratā-dharma (steadfast fidelity and vow-keeping within marriage), and (2) the potency of tapas/tejas, by which a sage can transcend ordinary cosmic boundaries. Together they affirm that disciplined righteousness—whether through household vows or ascetic practice—leads to higher realms.
The narrator reports a vision/observation: in a divine precinct, the observer sees the brāhmaṇa sage Jaigīṣavya, empowered by his own spiritual radiance, moving upward beyond the three worlds and heading specifically toward the realm of devoted wives (patīvratā-loka).