Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

अश्वमेधं क्रतुवरं नरमेधं तथैव च

aśvamedhaṃ kratuvaraṃ naramedhaṃ tathaiva ca

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “(ລາວໄດ້ປະກອບ) ອັສວະເມທະ (Aśvamedha) ອັນເປັນຍັດຍາທີ່ຍິ່ງສຸດ ແລະດັ່ງດຽວກັນ (ຍັງປະກອບ) ນະຣະເມທະ (Naramedha) ອີກດ້ວຍ.” ບັນທັດນີ້ສະທ້ອນຄວາມຫ່ວງໃຍຂອງມະຫາກາບກ່ຽວກັບອຳນາດກະສັດທີ່ສະແດງອອກຜ່ານພິທີອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະພ້ອມກັນນັ້ນກໍບອກເຖິງຄວາມຕຶງຕັນທາງຈັນຍາທຳ ຕໍ່ອຸດົມຄະຕິການບູຊາທີ່ສຸດຂີດ ແລະຂອບເຂດຂອງທັມມະ (dharma).

अश्वमेधम्the horse-sacrifice
अश्वमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्वमेध
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रतुवरम्the best sacrifice (as an epithet)
क्रतुवरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootक्रतुवर
FormMasculine, Accusative, Singular
नरमेधम्the man-sacrifice
नरमेधम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरमेध
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed; just; also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aśvamedha
N
Naramedha

Educational Q&A

The verse highlights how kingship is portrayed through great sacrificial rites, while implicitly raising dharmic questions about the moral boundaries of ritual power—especially when rites are described in extreme terms.

Vaiśampāyana is listing major sacrifices performed—specifically the Aśvamedha, praised as a supreme royal rite, and additionally the Naramedha—within a broader account of ritual acts and their significance.