Shloka 296
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
मुसलं पाण्डुपुत्राय चिक्षेप परिघोपमम् | जिसके घोड़े मार डाले गये थे, उसी रथपर खड़े हुए द्रोणपुत्रने पाण्डुकुमार अर्जुनपर लोहेका एक मुसल चलाया, जो परिघके समान प्रतीत होता था
sañjaya uvāca | musalaṃ pāṇḍuputrāya cikṣepa parighopamam |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຢືນຢູ່ເທິງລົດຮົບນັ້ນເອງ ທີ່ມ້າຖືກຂ້າແລ້ວ, ບຸດຂອງດໂຣນະໄດ້ຂວ້າງມຸສະລະເຫຼັກໄປຫາອາຣຈຸນ ບຸດຂອງປານດຸ, ມັນປານດັ່ງພະຣິຄະອັນໜັກ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການທະວີຄວາມຮຸນແຮງຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງໃນສົງຄາມ—ແມ່ນແຕ່ຫຼັງຈາກຄວາມສູນເສຍອັນໜັກ ຈິດໃຈນັກຮົບກໍຫັນກັບໄປຫາການຈູ່ໂຈມທັນທີ, ຜູກມັດທັງສອງຝ່າຍໃຫ້ແນ່ນຫນາຂຶ້ນໃນແຮງຂັບອັນໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war drives a cycle of retaliation: even after suffering immediate setbacks (like losing horses), a combatant may respond with intensified aggression. Ethically, it points to the tragic momentum of conflict, where valor and duty can become entangled with vengeance and escalation.
Sañjaya narrates that Droṇa’s son (Aśvatthāmā), standing on a chariot whose horses have been killed, hurls an iron musala—described as resembling a parigha—at Arjuna.