Shloka 266
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
रथं विशकलीकर्तु समारब्धौ विशाम्पते । राजन! प्रजानाथ! उन दोनों भाइयोंने झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा नकुलके रथके टुकड़े-टुकड़े करनेकी चेष्टा आरम्भ की
rathaṁ viśakalīkartuṁ samārabdhau viśāmpate | rājan prajānātha |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ ເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງລາຊະອານາຈັກ—ສອງພີ່ນ້ອງນັ້ນໄດ້ເລີ່ມພະຍາຍາມຈະທຳລາຍລົດຮົບຂອງນະກຸລະໃຫ້ແຕກເປັນຊິ້ນໆ ໂດຍຍິງລູກສອນທີ່ມີປົກກະຕິຄົດງໍ ແລະຂໍ້ຕໍ່ບິດ (ລູກສອນຂໍ້ງໍ) ເພື່ອຈະຫັກມັນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມໂຫດຮ້າຍແລະຄວາມແມ່ນຍຳຂອງກຸລະຍຸດໃນສະໜາມຮົບ—ການເຮັດໃຫ້ພາຫະນະຂອງນັກຮົບພິການ ແມ່ນການໂຈມຕີໂດຍກົງຕໍ່ຄວາມສາມາດໃນການຮົບ ແລະການຢູ່ລອດຂອງລາວ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a wartime ethic where strategy often targets an opponent’s means of fighting—here, the chariot—showing how power and skill can be used to incapacitate rather than merely confront. It invites reflection on the moral tension between tactical necessity in dharma-yuddha ideals and the brutal realities of combat.
Sañjaya reports to the king that two brothers have begun an assault aimed at destroying Nakula’s chariot, using specialized bent or crooked-jointed arrows to break it apart and thereby weaken Nakula’s position in the battle.