Shloka 23
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
ततो<भ्यधावतां तूर्ण पाण्डवं रथिनां वरम् । अपने भाईको मारा गया देख कर्णके दो महारथी पुत्र सुषेण और सत्यसेन नाना प्रकारके बाणोंकी वर्षा करते हुए रथियोंमें श्रेष्ठ पाण्डुपुत्र नकुलपर तुरंत ही चढ़ आये ।।
tato 'bhyadhāvatāṃ tūrṇaṃ pāṇḍavaṃ rathināṃ varam | jighāṃsantau yathā nāgaṃ vyāghrau rājan mahāvane ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ພວກເຂົາໄດ້ພຸ່ງເຂົ້າໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ໃສ່ນະກຸລ ຜູ້ເປັນລູກພານດຸ ຜູ້ເລີດລ້ຳໃນບັນດານັກຮົບລົດຮົບ. ລູກຊາຍມະຫາຣະຖະສອງຄົນຂອງກັນນະ ຄື ສຸເສນ ແລະ ສັດຕະຍະເສນ, ເມື່ອເຫັນອ້າຍຖືກສັງຫານ, ກໍຫວ່ານລູກສອນຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ບຸກເຂົ້າໃສ່ນະກຸລໃນທັນທີ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເຫມືອນເສືອສອງຕົວໃນປ່າໃຫຍ່ ພຸ່ງເຂົ້າໃສ່ຊ້າງຕົວໜຶ່ງເພື່ອຈະຂ້າ, ສອງພີ່ນ້ອງຜູ້ດຸຮ້າຍນັ້ນກໍສາດລູກສອນເປັນຝົນໃສ່ມະຫາຣະຖະນະກຸລ ເຫມືອນເມກສອງກ້ອນປ່ອຍຝົນເປັນສາຍບໍ່ຂາດ.»
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how personal grief and the desire for retaliation can harden the heart in war, converting loss into intensified aggression. It also reflects the Mahābhārata’s recurring ethical tension: kṣatriya duty to fight versus the moral cost of vengeance-driven violence.
After seeing their brother killed, Karna’s sons Suṣeṇa and Satyasena rush at Nakula and shower him with arrows. Sañjaya describes their attack with a vivid simile: like two tigers charging an elephant in a great forest, and like clouds pouring continuous rain.