Shloka 193
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
चित्रसेनशिर: कायादपाहरत पाण्डव: । तत्पश्चात् पाण्डुकुमारने सुन्दर नासिका और विशाल नेत्रोंसे युक्त कुण्डल और मुकुटसहित चित्रसेनके मस्तकको धड़से काट लिया
sañjaya uvāca | citrasenaśiraḥ kāyād apāharat pāṇḍavaḥ | tataḥ paścāt pāṇḍukumāreṇa sundaranāsikā-viśālanetra-yuktaṃ kuṇḍala-mukuṭa-sahitaṃ citrasenasya mastakaṃ dhaḍāt kāṭitam |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ພານດະວະຄົນໜຶ່ງຟັນຈິດຣະເສນ ຕັດຫົວອອກຈາກກາຍ ແລ້ວນຳຫົວນັ້ນໄປ. ຕໍ່ມາ ບຸດແຫ່ງພານດຸໄດ້ຕັດຫົວຂອງຈິດຣະເສນອອກຈາກລຳຕົວ—ຫົວທີ່ປະດັບຕຸ້ມຫູແລະມົກກຸດ ມີດັ່ງງາມ ແລະດວງຕາໃຫຍ່—ເປັນພາບຂອງຄວາມສິ້ນສຸດອັນໂຫດຮ້າຍໃນສົງຄາມ ທີ່ວິລະພະລັງແລະຊະຕາກຳມາບັນຈົບລົງໃນການສູນເສຍທີ່ບໍ່ອາດຫວນຄືນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh dharma of war: in a kṣatriya battle context, victory and death are decisive, and even a noble, ornamented warrior meets the same end—highlighting impermanence and the grave ethical weight of violence.
Sanjaya reports that a Pandava kills the warrior Citrasena by severing his head from his body; the description notes the head’s ornaments (earrings and crown) and features, emphasizing the dramatic, brutal closure of the combat.