Shloka 16
Rudra’s Omitted Share in the Yajña (रुद्रभागानुपपत्तिः — यज्ञोपाख्यानम्)
त्यम्बक: सवितुर्बाहू भगस्य नयने तथा । पूृष्णश्न दशनान् क्रुद्धों धनुष्कोट्या व्यशातयत्
tryambakaḥ savitur bāhū bhagasya nayane tathā | pūṣṇaś ca daśanān kruddho dhanuṣkoṭyā vyaśātayat ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ ຕຣຽມບະກະ (ພຣະສິວະ) ໄດ້ຟັນແຂນຂອງສະວິຕຣະ ແລະທຳລາຍດວງຕາຂອງພະຄະ; ຍັງໄດ້ທຸບແຕກຟັນຂອງພູສັນ ດ້ວຍປາຍຄັນທະນູ. ບົດນີ້ຊີ້ວ່າ ຄວາມໂກດທີ່ບໍ່ຖືກຄວບຄຸມໃນຄວາມຂັດແຍ່ງແຫ່ງພິທີຍັດນະ ນຳໄປສູ່ຄວາມເສຍຫາຍຮ້າຍແຮງ ແລະເກີນສັດສ່ວນ ແມ່ນແຕ່ຕໍ່ເທວະຜູ້ຄວນເຄົາລົບ—ເຮັດໃຫ້ພິທີທີ່ຄວນຮັກສາລະບຽບ ກາຍເປັນສະຖານທີ່ແຫ່ງການລ້າງແຄ້ນອັນຮຸນແຮງ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of uncontrolled anger: when fury governs action, even sacred contexts and exalted beings become subject to disproportionate injury, and order (dharma) is eclipsed by retaliation.
Vaiśampāyana narrates a moment where Tryambaka (Śiva), in anger, maims Savitṛ (cuts off his arms), blinds Bhaga (destroys his eyes), and breaks Pūṣan’s teeth using the tip of his bow—depicting a violent divine intervention amid a sacrificial dispute.