Shloka 21
अक्षविजय-प्रसङ्गः
Escalation of Wagers and Shakuni’s Repeated Declarations of Victory
(संदिदेश ततः प्रेष्यान् नागाह्नयगतिं प्रति । ततस्ते नरशार्टूलाश्षक्रुर्वै नूपशासनम् ।।
saṃdideśa tataḥ preṣyān nāgāhnavī-gatiṃ prati | tataste naraśārdūlāś cakrur vai nṛpaśāsanam ||
ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາຢຸທິສຖິຣະໄດ້ສັ່ງໃຫ້ຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງອອກເດີນທາງໄປຕາມເສັ້ນທາງສູ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (ແລະດັ່ງນັ້ນໄປຫາຮາສຕິນາປຸຣະ). ບຸລຸດເຫມືອນເສືອເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ເປັນຫົວໜ້າໃນຫມູ່ຂ້າຮັບໃຊ້ ກໍຮີບຮ້ອນປະຕິບັດຕາມພຣະບັນຊາ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວິໄນແຫ່ງລາຊະສຳນັກ ແລະການປົກຄອງທີ່ເປັນລະບຽບ: ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ຍຶດທັມມະບໍ່ເຮັດຢ່າງຮີບຮ້ອນ ຫຼືຢ່າງລັບໆ ແຕ່ເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍຂັ້ນຕອນອັນຄວນ ດ້ວຍຄຳສັ່ງຊັດເຈນ ແລະຂະບວນຕິດຕາມທີ່ຮັບຜິດຊອບ—ເປັນເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກຂອງຄວາມຍຶດໝັ້ນພາຍໃນຕໍ່ທັມມະ ແມ່ນແຕ່ເຫດການກຳລັງດຶງພຣະອົງໄປສູ່ຄຳເຊີນອັນອັນຕະລາຍ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined kingship: a ruler’s intent becomes ethical action through clear command and orderly execution. Even before the moral crisis of the dice-game unfolds, Yudhiṣṭhira’s conduct reflects procedural righteousness—acting through proper channels rather than impulsively.
Yudhiṣṭhira sends his attendants ahead with instructions to move toward the Gaṅgā-route, i.e., toward Hāstinapura. The attendants promptly obey, setting in motion the Pandavas’ formal journey that will culminate in the fateful assembly and gambling episode.