Shloka 17
Adhyāya 3: Indra’s Invitation and Yudhiṣṭhira’s Refusal to Abandon the Dog
Svargārohaṇa Test
शरणमें आये हुए को भय देना, स्त्रीका वध करना, ब्राह्मणका धन लूटना और मित्रोंके साथ द्रोह करना--ये चार अधर्म एक ओर और भक्तका त्याग दूसरी ओर हो तो मेरी समझमें यह अकेला ही उन चारोंके बराबर है ।।
śaraṇam āgatam abhayaṃ dātum; strī-vadhaḥ, brāhmaṇa-dhana-haraṇam, mitra-drohaś ca—ete catvāro 'dharmā ekataḥ; bhaktasya tyāgaḥ punar ekataḥ. mama mate sa eko 'pi teṣāṃ catūrṇāṃ samānaḥ. vaiśampāyana uvāca—tad dharmarājasya vaco niśamya dharma-svarūpī bhagavān uvāca. yudhiṣṭhiraṃ prīti-yukto narendraṃ ślakṣṇair vākyaiḥ saṃstava-samprayuktaiḥ…
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ການເຮັດໃຫ້ຜູ້ມາຂໍພຶ່ງພາຫວາດກົວ, ການຂ້າຜູ້ຍິງ, ການປົ້ນຊິງຊັບຂອງພຣາຫມັນ, ແລະການຫັກຫຼັງມິດ—ອະທັມສີ່ປະການນີ້ຢູ່ຂ້າງໜຶ່ງ; ແລະອີກຂ້າງໜຶ່ງແມ່ນການທິ້ງຜູ້ຈົ່ງຮັກພັກດີ. ຕາມຄວາມເຫັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ການກະທຳອັນດຽວນັ້ນເທົ່າກັບທັງສີ່.» ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາຈະນະເມຊະຍະ, ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳນີ້ຂອງທັມມະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ, ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນທັມມະເອງ—ຜູ້ມາໃນຮູບໝາ—ກໍ່ຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ. ພຣະອົງໄດ້ສັນລະເສີນກະສັດຢຸທິສຖິຣະ ແລະກ່າວກັບພຣະອົງດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ປະກອບດ້ວຍຄຳຊົມເຊີຍ ດັ່ງນີ້…»
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Protecting one who seeks refuge and remaining loyal to a devoted companion are presented as paramount duties. The verse ranks ‘abandoning a devotee’ as a moral failure so severe that it is equated with multiple major transgressions, underscoring steadfastness, compassion, and fidelity as central to dharma.
After Yudhiṣṭhira refuses to forsake the dog that has accompanied him, Vaiśampāyana reports that Dharma—who had come disguised as a dog to test him—hears Yudhiṣṭhira’s words, becomes pleased, and begins to praise and address him with gentle, approving speech.