Shloka 48
“यह महान दिव्यास्त्रसे प्रेरित महाबाण शत्रुके शरीर, हृदय और प्राणोंका विनाश करनेवाला है। यदि मैंने तप किया हो, गुरुजनोंको सेवाद्वारा संतुष्ट रखा हो, यज्ञ किया हो और हितैषी मित्रोंकी बातें ध्यान देकर सुनी हो तो इस सत्यके प्रभावसे यह अच्छी तरह संधान किया हुआ बाण मेरे शक्तिशाली शत्रु कर्णका नाश कर डाले, ऐसा कहकर धनंजयने उस घोर बाणको कर्णके वधके लिये छोड़ दिया ।। कृत्यामथर्वाज्धिरसीमिवोग्रां दीप्तामसह्ां युधि मृत्युनापि । ब्रुवन् किरीटी तमतिप्रद्ृष्टो हायं शरो मे विजयावहो<स्तु
kṛtyām atharvāṅgirasīm ivogrāṃ dīptām asahyāṃ yudhi mṛtyunāpi | bruvan kirīṭī tam atipradṛṣṭo hāyaṃ śaro me vijayāvaho 'stu ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ລູກສອນໃຫຍ່ອັນສັກສິດນີ້ ຖືກກະຕຸ້ນໂດຍອາວຸດທິບ ເປັນຜູ້ທຳລາຍກາຍ ຫົວໃຈ ແລະລົມຫາຍໃຈຊີວິດ (ປຣານ) ຂອງສັດຕູ. ຖ້າຂ້າໄດ້ປະພຶດຕະປະ, ໄດ້ຮັບໃຊ້ຄູອາຈານແລະຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ໃຫ້ພໍໃຈ, ໄດ້ປະກອບຍັດ, ແລະໄດ້ຟັງຄຳແນະນຳຂອງມິດຜູ້ຫວັງດີດ້ວຍໃຈໃສ່—ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງສັດຈະນີ້ ຂໍໃຫ້ລູກສອນທີ່ຂ້າຈັບເປົ້າໄວ້ດີນີ້ ທຳລາຍກັນນະ ສັດຕູຜູ້ແຂງກ້າຂອງຂ້າ» ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ອາຣຊຸນຜູ້ສວມມົງກຸດ ກໍປ່ອຍລູກສອນອັນນ່າຢ້ານນັ້ນເພື່ອສັງຫານກັນນະ—ດຸດດັ່ງກຣິຕຍາ (kṛtyā) ອັນດຸຮ້າຍຕາມພິທີອະຖັຣວະ ທີ່ລຸກໄຟແຜດເຜົາ ແລະທົນບໍ່ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຄວາມຕາຍໃນສົງຄາມ. ພ້ອມກັບຄວາມແນ່ວແນ່ ລາວກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ລູກສອນຂອງຂ້ານຳຊະນະ».
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the idea that moral and spiritual capital—truthfulness, austerity, honoring teachers and elders, sacrificial duty, and heeding good counsel—can be invoked as a ‘truth-act’ (satyakriyā) that empowers action. In the epic’s ethical frame, victory is not only tactical but also linked to inner discipline and righteous conduct.
Sañjaya narrates that Arjuna, intensely focused, utters a victory-invocation and releases a dreadful, well-aimed arrow meant specifically for Karṇa’s death. The arrow is compared to a fierce Atharvavedic destructive rite—so terrifying that even Death would find it unbearable on the battlefield.