Shloka 51
कर्णार्जुनसमागमः — The Karṇa–Arjuna Confrontation
Cosmic Spectatorship and Vows
प्रजानाथ! प्रबल भार्गवास्त्रसे समरांगणमें पीड़ित होनेवाले पांचालोंका महान् हाहाकार सब ओर गूँजने लगा ।। निपतद्धिर्गजै राजन्नश्वैश्षञापि सहस्रश: | रथैश्नापि नरव्याप्र नरैश्नैव समन्तत:
prajānātha! prabala-bhārgavāstrase samarāṅgaṇe pīḍita-honevāle pāñcālānāṃ mahān hāhākāraḥ sarva-ora gūñjane lagā || nipatadbhiḥ gajaiḥ rājann aśvaiś ca api sahasraśaḥ | rathaiś ca api nara-vyāghra naraiḥ eva samantataḥ ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ້ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ເມື່ອອາວຸດພາຣຄະວະອັນແຮງກ້າກຳລັງຄຸກຄາມຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ, ປັນຈາລາທີ່ຖືກທຳທຸກໂດຍພະລັງຂອງມັນ ໄດ້ຮ້ອງໂຮດໃຫຍ່ດັງກ້ອງໄປທົ່ວທິດ. ໂອ້ ພະຣາຊາ, ຊ້າງແລະມ້າລົ້ມລົງເປັນພັນໆ; ລົດຮົບກໍແຕກພັງ, ແລະມະນຸດ—ໂອ້ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ຖືກກະຈາຍເກືອບທຸກດ້ານ. ຄຳກະວີນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນນ້ຳໜັກທາງຈັນຍາຂອງສົງຄາມ: ເມື່ອອາວຸດທີ່ຕ້ານທານບໍ່ໄດ້ຖືກປ່ອຍອອກ, ຄວາມທຸກຂອງປະຊາຊົນທັງຫມົດຈະກົດທັບເກີນກວ່າການແບ່ງຊັ້ນຫຼືກຽດສັກສີແຫ່ງວິລະຊົນ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of unleashing overwhelming weapons in war: once such force is set loose, mass suffering follows, and the battlefield becomes a scene of indiscriminate ruin. It invites reflection on responsibility, restraint, and the human cost that accompanies martial prowess.
Sañjaya reports to the king that a powerful Bhārgava weapon is devastating the Pañcāla forces. Their cries fill the directions as elephants, horses, chariots, and soldiers collapse in vast numbers across the battlefield.