Shloka 493
अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्तत: पृष्ठमपालयत् । तदनन्तर महारथी वृषसेनने दूसरे रथपर बैठकर तिहत्तर बाणोंसे द्रौपदीके पुत्रोंको, पाँचसे युयुधानको, चौंसठसे भीमसेनको, पाँचसे सहदेवको, तीन बाणोंसे नकुलको, सातसे शतानीकको, दस बाणोंसे शिखण्डीको और सौ बाणोंद्वारा धर्मराज युधिष्ठिरको घायल कर दिया। राजेन्द्र! प्रजानाथ! महाधनुर्धर कर्णपुत्रने विजयकी अभिलाषा रखनेवाले इन सभी प्रमुख वीरोंको तथा दूसरोंको भी अपने बाणोंसे पीड़ित कर दिया। तत्पश्चात् वह दुर्धर्ष वीर युद्धस्थलमें पुनः कर्णके पृष्ठभागकी रक्षा करने लगा
sañjaya uvāca |
karṇasya yudhi durdharṣas tataḥ pṛṣṭham apālayat |
tad-anantaraṁ mahārathī vṛṣasenena dvitīye ratha-pariṣadi (rathopari) upaviśya tri-saptati-bāṇaiḥ draupadī-putrān, pañcabhir yuyudhānam, catuḥ-ṣaṣṭyā bhīmasenam, pañcabhiḥ sahadevam, tribhir nakulam, saptabhiḥ śatānīkam, daśabhiḥ śikhaṇḍinam, śata-bāṇaiś ca dharmarājaṁ yudhiṣṭhiram āhatavān |
rājendra prajānātha mahā-dhanurdharaḥ karṇa-putro vijayābhilāṣī etān sarvān pramukhān vīrān anyāṁś ca śaraiḥ pīḍitavān |
tataḥ sa durdharṣo vīro yuddha-sthale punaḥ karṇasya pṛṣṭha-bhāgaṁ rakṣitum ārabdhavān ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວນັກຮົບຜູ້ຍາກຈະຕ້ານທານນັ້ນ ໄດ້ຄຸ້ມຄອງດ້ານຫຼັງຂອງ ກັນນະ ໃນການຮົບ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ມະຫາຣະຖີ ວຣິສະເສນະ ຂຶ້ນໄປຢືນຢູ່ເທິງລົດຮົບອີກຄັນ ແລ້ວຍິງລູກຊາຍຂອງ ດຣໍປະດີ ດ້ວຍ 73 ດອກ; ຍິງ ຢຸຍຸທານາ ດ້ວຍ 5; ຍິງ ພີມະເສນະ ດ້ວຍ 64; ຍິງ ສະຫະເທວະ ດ້ວຍ 5; ຍິງ ນະກຸລະ ດ້ວຍ 3; ຍິງ ຊະຕານີກະ ດ້ວຍ 7; ຍິງ ຊິຂັນດິນ ດ້ວຍ 10; ແລະຍິງ ທັມມະຣາຊ ຢຸທິສຖິຣະ ດ້ວຍ 100 ດອກ ໃຫ້ບາດເຈັບ. ໂອ ກະສັດເອກ, ເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ! ບຸດຂອງ ກັນນະ—ນັກທະນູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ປາຖະໜາໄຊຊະນະ—ໄດ້ເຮັດໃຫ້ວີຣະບຸລຸດຫົວໜ້າເຫຼົ່ານີ້ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ທົນທຸກດ້ວຍລູກສອນຂອງຕົນ. ຈາກນັ້ນ ນັກຮົບຜູ້ນ່າຢ້ານນັ້ນ ກໍກັບໄປຄຸ້ມຄອງດ້ານຫຼັງຂອງ ກັນນະ ອີກຄັ້ງໃນສະໜາມຮົບ.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the drive for victory, the passage highlights a battlefield ethic of duty and protection: a warrior’s responsibility includes guarding an ally’s vulnerable rear and acting with disciplined purpose. It also underscores the moral weight of martial excellence—skill used to harm many at once intensifies the consequences of war.
Sañjaya reports that a formidable fighter is guarding Karṇa’s rear. Then Karṇa’s son Vṛṣasena, positioned on another chariot, showers specific heroes—Draupadī’s sons, Sātyaki, Bhīma, the twins, Śatānīka, Śikhaṇḍin, and especially Yudhiṣṭhira—with counted volleys of arrows, wounding them, after which the rear-guard protection of Karṇa resumes.