Previous Verse
Next Verse

Shloka 383

ध्वजवर्णनम् | Dhvaja-varṇanam

Description of War Standards

युक्तान्‌ वाजिवरान्‌ यत्त: कवची तिष्ठ दारुक । “दारुक! साथ ही उसमें छत्र लगाकर अग्नि और सूर्यके समान प्रकाशित होनेवाले तथा विश्वकर्माके बनाये हुए दिव्य सुवर्णमय जालोंसे विभूषित मेरे चारों श्रेष्ठ घोड़ों--बलाहक, मेघपुष्प, शैब्य तथा सुग्रीवको जोत लेना और स्वयं भी कवच धारण करके तैयार रहना

sañjaya uvāca | yuktān vājivarān yattaḥ kavacī tiṣṭha dāruka |

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ດາຣຸກາ, ຈົ່ງຜູກເທົ່າມ້າອັນປະເສີດໃຫ້ພ້ອມໃນທັນທີ ແລະຢືນຄອຍຢ່າງພ້ອມພຽງ ໂດຍສວມເກາະອາວຸດ»។ ຄໍາສັ່ງນີ້ສະທ້ອນຄວາມພ້ອມພຽງອັນມີວິໄນໃນກາງສົງຄາມ—ໄວ ແຕ່ບໍ່ປະມາດ, ຮັກສາຊີວິດດ້ວຍອຸປະກອນທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບດ້ວຍສະຕິ.

युक्तान्yoked, harnessed
युक्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
FormMasculine, Accusative, Plural
वाजिवरान्excellent horses
वाजिवरान्:
Karma
TypeNoun
Rootवाजिवर
FormMasculine, Accusative, Plural
यत्तःready, prepared
यत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootयत्
FormMasculine, Nominative, Singular
कवचीarmoured, wearing armour
कवची:
Karta
TypeAdjective
Rootकवचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तिष्ठstand; remain (ready)
तिष्ठ:
Kriya
TypeVerb
Rootस्था
FormImperative, Second, Singular
दारुकO Daruka
दारुक:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dāruka
H
horses (vājinaḥ)

Educational Q&A

Even in violent circumstances like war, action should be governed by discipline and responsibility: prepare properly (yoking the horses, wearing armor) and act with alertness rather than haste or negligence.

Sañjaya reports an urgent instruction addressed to Dāruka to harness the best horses immediately and to stand ready in armor, indicating imminent movement or engagement in the battlefield context.