Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kṛṣṇopadeśa and Duryodhana’s Challenge

Droṇa-parva, Adhyāya 77

मैं संग्राममें इस प्रकार चलूँगा, जिससे कोई मुझे जीत न सके, वरं मैं ही विजयी होऊँ। इस सत्यके प्रभावसे आप रणक्षेत्रमें जयद्रथको मारा गया ही समझें ।। ध्रुवं वै ब्राह्मणे सत्यं ध्रुवा साधुषु संनति: । श्रीर्धुवापि च यज्ञेषु ध्रुवो नारायणे जय:,जैसे ब्रह्मनिष्ठ ब्राह्मणमें सत्य, साधुपुरुषोंमें नम्रता और यज्ञोंमें लक्ष्मीका होना ध्रुव सत्य है, उसी प्रकार जहाँ आप नारायण विद्यमान हैं, वहाँ विजय भी अटल है

arjuna uvāca | ahaṁ saṅgrāme tathā yāsyāmi yathā māṁ kaścid api na jayiṣyati, varaṁ aham eva vijayī bhaviṣyāmi | asya satyasya prabhāvena yūyaṁ raṇakṣetre jayadrathaṁ hataṁ eva manyadhvam || dhruvaṁ vai brāhmaṇe satyaṁ dhruvā sādhūṣu saṁnatiḥ | śrīr dhruvāpi ca yajñeṣu dhruvo nārāyaṇe jayaḥ ||

ອາຣຊຸນກ່າວວ່າ: «ໃນສົງຄາມນີ້ ຂ້າຈະກ້າວໜ້າໃນທາງທີ່ບໍ່ມີໃຜຊະນະຂ້າໄດ້; ກົງກັນຂ້າມ ຂ້າເທົ່ານັ້ນຈະເປັນຜູ້ຊະນະ. ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງສັດຈະນີ້ ຈົ່ງນັບວ່າ ໄຊຍະດຣະຖະ (Jayadratha) ຖືກສັງຫານແລ້ວໃນສະໜາມຮົບ. ເພາະເປັນຄວາມແນ່ນອນອັນບໍ່ສັ່ນຄອນວ່າ ສັດຈະສະຖິດໃນພຣາຫມັນຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນພຣະພຣະຫມັນ, ຄວາມຖ່ອມຕົນສະຖິດໃນຜູ້ທຳດີ, ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງສະຖິດໃນພິທີບູຊາ; ໃນທຳນອງດຽວກັນ ບ່ອນໃດທີ່ ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa) ປະທັບຢູ່ ບ່ອນນັ້ນ ໄຊຊະນະກໍມັ່ນຄົງ»។

ध्रुवम्certainly, fixed (as a fact)
ध्रुवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्राह्मणेin/among a Brahmin
ब्राह्मणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Singular
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
ध्रुवाcertain, steadfast
ध्रुवा:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormFeminine, Nominative, Singular
साधुषुamong the good/saints
साधुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसाधु
FormMasculine, Locative, Plural
संनतिःhumility, submission
संनतिः:
Karta
TypeNoun
Rootसंनति
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रीःprosperity, Lakshmi
श्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
ध्रुवाcertain, unfailing
ध्रुवा:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormFeminine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Locative, Plural
ध्रुवःcertain, fixed
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
नारायणेin/with Narayana (Vishnu/Krishna)
नारायणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Locative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
J
Jayadratha
N
Narayana
B
Brahmana
S
Sadhus
S
Sri (Lakshmi)
Y
Yajna
R
Ranakshetra (battlefield)

Educational Q&A

The verse links victory to moral and spiritual certainties: truth is steadfast in the truly disciplined Brahmin, humility in the righteous, prosperity in sacrifice, and likewise victory is unwavering where Nārāyaṇa (divine support) is present. Arjuna’s truthful resolve is presented as a force that shapes outcomes.

Arjuna declares an unbreakable resolve to be undefeated and to kill Jayadratha. He invokes the potency of truth (satya) as assurance, urging others to regard Jayadratha as already slain, grounded in the conviction that divine presence (Nārāyaṇa) guarantees victory.