Shloka 13
अध्याय ७१ — द्रोणव्यूहरक्षा तथा समकालीन द्वन्द्वयुद्धानि
Protection of Droṇa’s formation and parallel duels
परंतु शूरवीर अभिमन्यु तो कृतार्थ हो चुका है। वह वीर शत्रुसेनाके सम्मुख युद्धतत्पर हो सहस्रों वैरियोंको संतप्त करके मारा गया और स्वर्गलोकमें जा पहुँचा है ।। ब्रह्मचर्येण यान् कांक्षित् प्रज्ञया च श्रुतेन च । इष्टैश्न क्रतुभिययान्ति तांस्ते पुत्रो5क्षयान् गत:,पुण्यात्मा पुरुष ब्रह्मचर्यपालन, उत्तम ज्ञान, वेदशास्त्रोंके स्वाध्याय तथा यज्ञोंके अनुष्ठानसे जिन किन्हीं लोकोंमें जाते हैं, उन्हीं अक्षय लोकोंमें तुम्हारा पुत्र अभिमन्यु भी गया है
brahmacaryeṇa yān kāṅkṣit prajñayā ca śrutena ca | iṣṭaiś ca kratubhir yānti tāṁs te putro 'kṣayān gataḥ || puṇyātmā puruṣaḥ ||
ວະຍາສະກ່າວວ່າ: «ແຕ່ອະພິມັນຍຸ ວິລະຊົນນັ້ນ ໄດ້ສໍາເລັດເປົ້າໝາຍແລ້ວ. ເຂົາພ້ອມສໍາລັບສົງຄາມ ປະຈັນໜ້າກອງທັບສັດຕູ ທໍາໃຫ້ສັດຕູເປັນພັນໆທຸກທໍລະມານ ແລະຖືກສັງຫານ; ແລ້ວເຂົາກໍໄດ້ເຖິງສະຫວັນ. ໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມສູນທີ່ບຸລຸດຜູ້ມີບຸນບໍລິສຸດໄປເຖິງ ໂດຍການຮັກສາພຣະຫມະຈັນຢ່າງໝັ້ນຄົງ, ໂດຍປັນຍາອັນແຈ້ງ, ໂດຍການສຶກສາວິທະຍາພຣະເວດ ແລະຄໍາສອນສັກສິດ, ແລະໂດຍການປະກອບຍັດ—ໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມນັ້ນແຫຼະ ລູກຂອງເຈົ້າ ອະພິມັນຍຸ ກໍໄດ້ໄປເຖິງແລ້ວ».
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse frames Abhimanyu’s death not as mere loss but as the fruition of righteous effort: disciplined conduct (brahmacarya), wisdom, sacred learning, and sacrificial duty are presented as causes leading to imperishable heavenly realms. Ethical emphasis falls on inner discipline and dharmic action as sources of lasting spiritual attainment.
Vyāsa consoles the grieving side by declaring that Abhimanyu fought valiantly against the enemy host, slew many opponents, and then reached svarga. He further elevates Abhimanyu’s end by stating that he has attained the same undecaying worlds gained by virtuous men through brahmacarya, knowledge, Vedic study, and sacrifices.