Shloka 25
Droṇa’s Defensive Stand and Abhimanyu Commissioned to Breach the Cakravyūha (द्रोणानीक-प्रतिरोधः; सौभद्र-नियोजनम्)
तावकानां परेषां च मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्,तदनन्तर “मरनेपर ही युद्धसे निवृत्त होंगे” ऐसा निश्चय करके आपके और शशत्रुपक्षके योद्धाओंमें अत्यन्त भयंकर युद्ध आरम्भ हुआ, जो रोंगटे खड़े कर देनेवाला था
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam | tad-anantaraṃ “maraṇepara hi yuddhase nivṛtta bhaviṣyāmaḥ” iti niścayaṃ kṛtvā tava ca śatru-pakṣasya ca yoddheṣu atyanta-bhayaṅkaraṃ yuddham ārabdhaṃ yat roma-harṣaṇaṃ āsīt |
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຕັ້ງໃຈວ່າ ການຖອນຕົວຈະມີກໍ່ຕໍ່ເມື່ອໄດ້ໃຫ້ຄວາມຕາຍເປັນຄ່າຕອບແທນ ທັງຝ່າຍພະອົງແລະຝ່າຍສັດຕູ, ພວກເຂົາກໍ່ຍຶດໝັ້ນໃນຄວາມຄິດວ່າ “ຈະຢຸດຮົບກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຕາຍເທົ່ານັ້ນ.” ແລ້ວການປະຈັນບານອັນນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງກໍ່ປະທຸຂຶ້ນລະຫວ່າງນັກຮົບຂອງພະອົງ ແລະກອງທັບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ—ນ່າຂົນລຸກຈົນຂົນຕັ້ງ. ມັນເຜີຍໃຫ້ເຫັນຈິດທຳອັນເຢັນຊາຂອງການມຸ່ງມັ້ນຈົນສຸດທ້າຍ ທີ່ສົງຄາມອາດຮ້ອງຂໍເມື່ອຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສ ແລະການແກ້ແຄ້ນ ກົດທັບຄວາມຢັບຢັ້ງ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, a hardened resolve—“we stop only with death”—can override humane restraint. It implicitly warns that when victory is pursued without limits, ethical judgment narrows to mere survival and destruction.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that both sides’ warriors, determined not to withdraw except through death, plunge into an intensely terrifying engagement, marking a severe escalation in the fighting during the Drona Parva.